Trong thiết kế thi công bệnh viện trọn gói, tiêu chuẩn thiết kế đóng vai trò định hướng cách tổ chức không gian, lựa chọn giải pháp kỹ thuật và kiểm soát chất lượng công trình. Việc xác định đúng bộ tiêu chuẩn ngay từ đầu giúp chủ đầu tư hạn chế thay đổi trong thi công, tối ưu chi phí và đảm bảo bệnh viện hoạt động hiệu quả sau bàn giao.
Cùng Vacons tìm hiểu những tiêu chuẩn nền tảng cần được kiểm soát trong quá trình thiết kế thi công bệnh viện trọn gói, từ giai đoạn lập phương án đến khi hoàn thiện công trình.
Thiết kế thi công bệnh viện trọn gói cần tuân thủ những tiêu chuẩn nền tảng nào?
TCVN 4470:2012 định hướng cách tổ chức bệnh viện ra sao?
TCVN 4470:2012 là tiêu chuẩn quan trọng với bệnh viện đa khoa trên 500 giường. Tiêu chuẩn này hiện vẫn được Viện Tiêu chuẩn Chất lượng Việt Nam ghi nhận còn hiệu lực. Phạm vi gồm công trình xây mới, cải tạo hoặc nâng cấp. Với người không chuyên, có thể hiểu đây là khung tham chiếu cho cách tổ chức bệnh viện. Tiêu chuẩn đề cập quy hoạch khu đất, phân khu chức năng, giao thông, khoa chuyên môn cùng các hệ kỹ thuật.
Vì thế, thiết kế thi công bệnh viện trọn gói cần đối chiếu tiêu chuẩn ngay từ giai đoạn xây dựng phương án. Việc này giúp tránh bố trí khoa phòng theo cảm tính.Chẳng hạn, khu cấp cứu cần tiếp cận nhanh từ bên ngoài. Khối khám bệnh thường phục vụ lượng người ra vào lớn. Khu nội trú cần giảm tác động từ các luồng gây ồn hoặc có nguy cơ nhiễm bẩn. Nếu vị trí các khối sai từ đầu, việc điều chỉnh sẽ ảnh hưởng nhiều bộ môn. Hệ điện, nước, điều hòa hoặc giao thông nội bộ đều có thể phải thay đổi.
Quy mô bệnh viện quyết định bộ tiêu chuẩn áp dụng
Không phải mọi bệnh viện đều sử dụng cùng một bộ tiêu chuẩn. TCVN 4470:2012 áp dụng cho bệnh viện đa khoa trên 500 giường. Bệnh viện đa khoa khu vực có TCVN 9212:2012. Bệnh viện quận huyện có TCVN 9213:2012.
TCVN 9212:2012 hiện áp dụng cho bệnh viện đa khoa khu vực liên huyện. TCVN 9213:2012 áp dụng cho bệnh viện quận huyện. Hai tiêu chuẩn đều viện dẫn TCVN 4470:2012.
Do đó, bước đầu tiên chưa phải chọn vật liệu hay dựng phối cảnh. Chủ đầu tư cần xác định loại bệnh viện, số giường, chuyên khoa, công suất khám cùng phạm vi điều trị. Những dữ liệu này ảnh hưởng trực tiếp đến số phòng, diện tích, thiết bị, nhân sự và hạ tầng kỹ thuật. Với thiết kế thi công bệnh viện trọn gói, danh mục tiêu chuẩn áp dụng nên được lập trước khi khóa mặt bằng. Khi đó, tư vấn thiết kế, nhà thầu cùng chủ đầu tư sẽ dùng chung cơ sở kiểm soát.
Vì sao tiêu chuẩn phải được xác định trước thiết kế?
Thay đổi công năng tại bệnh viện thường kéo theo nhiều thay đổi kỹ thuật. Phòng khám chuyển thành phòng thủ thuật có thể cần bổ sung cấp nước hoặc thoát nước. Hệ điện, thông gió cũng có thể phải điều chỉnh. Khu chẩn đoán hình ảnh lại phụ thuộc mạnh vào thiết bị. Tải trọng, nguồn điện, điều hòa, đường vận chuyển máy hoặc yêu cầu an toàn phải được xem xét sớm.
Chuỗi ảnh hưởng thường bắt đầu từ chức năng. Sau đó là diện tích, thiết bị, hạ tầng kỹ thuật rồi chi phí thi công. Nếu chủ đầu tư chốt công năng muộn, bản vẽ dễ phải chỉnh nhiều vòng. Tiến độ đặt hàng thiết bị cũng có thể bị kéo dài. Vì thế, thiết kế thi công bệnh viện trọn gói nên bắt đầu bằng nhiệm vụ thiết kế rõ ràng. Hồ sơ cần xác định quy mô, danh mục phòng, thiết bị dự kiến, yêu cầu vận hành cùng tiêu chuẩn áp dụng.
Xem thêm: Thiết Kế Bệnh Viện Quốc Tế Theo Tiêu Chuẩn FGI Guidelines
Thiết kế thi công bệnh viện trọn gói cần đáp ứng những yêu cầu an toàn nào?
Phân luồng giúp giảm giao cắt giữa sạch và bẩn
Bệnh viện có nhiều dòng di chuyển diễn ra cùng thời điểm. Bệnh nhân đến khám, nhân viên di chuyển giữa các khoa. Vật tư sạch được cấp vào. Dụng cụ đã sử dụng cần thu hồi. Chất thải y tế cũng có quy trình thu gom riêng. Vì vậy, mặt bằng phải hạn chế các giao cắt có nguy cơ ảnh hưởng vệ sinh.
Thông tư 16/2018/TT-BYT quy định về kiểm soát nhiễm khuẩn tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Đến năm 2026, Bộ Y tế vẫn ghi nhận đang xây dựng dự thảo sửa đổi thông tư này. Vì vậy, dự án cần kiểm tra tình trạng pháp lý tại thời điểm thực hiện hồ sơ.
Trong thiết kế thi công bệnh viện trọn gói, việc phân luồng phải thể hiện ngay trên mặt bằng. Tuyến vật tư sạch nên hạn chế giao cắt với đường thu gom đồ bẩn. Kho lưu chất thải cũng cần phù hợp quy trình vận chuyển. Thông tư 20/2021/TT-BYT hiện quy định việc quản lý chất thải y tế trong khuôn viên cơ sở y tế.
An toàn cháy phải tính đến khả năng di chuyển của người bệnh
Bệnh viện khác văn phòng ở khả năng tự thoát nạn của người sử dụng. Nhiều bệnh nhân nằm giường hoặc sử dụng xe lăn. Một số trường hợp cần hỗ trợ y tế liên tục. Do đó, phương án an toàn cháy phải xét đến khả năng di chuyển của từng nhóm người. Đây là yếu tố cần tính ngay khi tổ chức mặt bằng.
QCVN 06:2022/BXD cùng Sửa đổi 1:2023 quy định các yêu cầu an toàn cháy cho nhà và công trình. Sửa đổi 1:2023 được ban hành kèm Thông tư 09/2023/TT-BXD. Hồ sơ cần kiểm tra đường thoát nạn, khoang cháy, cửa, cầu thang cùng giải pháp kỹ thuật liên quan. Với thiết kế thi công bệnh viện trọn gói, phần an toàn cháy nên được phối hợp từ lúc xây dựng layout. Nếu thay đổi cửa hoặc hành lang quá muộn, nhiều hạng mục hoàn thiện có thể phải sửa. Hệ trần cũng cần phối hợp sớm. Đèn, đầu báo, đầu phun hoặc cửa gió có thể xung đột nếu các bộ môn làm tách rời.
Khám phá: Giải Pháp Thiết Kế Bệnh Viện Tiêu Chuẩn Quốc Tế Tại Việt Nam
Thiết kế thi công bệnh viện trọn gói điện, điều hòa, khí y tế cần phục vụ vận hành liên tục
Nhiều khu vực bệnh viện phụ thuộc trực tiếp vào hệ thống kỹ thuật. Phòng mổ, hồi sức hoặc khu điều trị tích cực yêu cầu độ ổn định cao. Mất điện hoặc lỗi thông gió có thể làm gián đoạn hoạt động chuyên môn. Vì vậy, hệ kỹ thuật cần được xem là phần gắn liền với công năng y tế.
TCVN 5687:2024 hiện là phiên bản còn hiệu lực về thông gió, điều hòa không khí. Tiêu chuẩn này đã thay thế TCVN 5687:2010. Tuy nhiên, các khu vực y tế đặc thù vẫn cần đối chiếu thêm yêu cầu chuyên ngành. Nhiệm vụ thiết kế cùng đặc tính thiết bị cũng phải được xem xét. Khi triển khai thiết kế thi công bệnh viện trọn gói, các hệ điện, nước, điều hòa, khí y tế hoặc điện nhẹ cần phối hợp thống nhất.
Thiết kế thi công bệnh viện trọn gói cần kiểm soát tiêu chuẩn trong thi công như thế nào?
Kiểm tra công năng trước khi duyệt hình thức
Phối cảnh đẹp chưa phản ánh đầy đủ khả năng vận hành của bệnh viện. Chủ đầu tư nên kiểm tra hành trình sử dụng trước khi duyệt màu sắc hoặc vật liệu.
Có thể rà soát bằng các câu hỏi thực tế:
- Người bệnh vào khám từ đâu?
- Xe cấp cứu tiếp cận khu nào?
- Nhân viên di chuyển giữa các khoa theo tuyến nào?
- Vật tư sạch được cấp vào bằng lối nào?
- Đồ bẩn, chất thải được thu gom ra sao?
- Giường bệnh có đi qua cửa, hành lang, thang máy thuận lợi không?
Những câu hỏi này giúp chuyển tiêu chuẩn kỹ thuật thành tình huống dễ kiểm tra. Với thiết kế bệnh viện, mặt bằng nên được rà soát theo hành trình thực tế trước khi phát hành bản vẽ thi công. Qua bước này, các điểm bất hợp lý thường dễ phát hiện hơn.
Chốt thiết bị y tế sớm để giảm sửa đổi
Thiết bị y tế ảnh hưởng trực tiếp đến kiến trúc cùng hạ tầng. Máy chụp cắt lớp, X-quang hoặc thiết bị phòng mổ đều có yêu cầu riêng. Tùy thiết bị, dự án có thể phải kiểm tra nguồn điện, tải trọng, điều hòa hoặc giải pháp an toàn chuyên biệt. Thông số cần dựa trên hồ sơ của nhà sản xuất đã được lựa chọn.
Vì vậy, danh mục thiết bị nên được chốt theo từng giai đoạn. Kích thước máy, điểm đấu nối, đường vận chuyển hoặc vùng bảo trì cần được đưa vào bản vẽ. Với thiết bị kích thước lớn, cần kiểm tra toàn bộ tuyến đưa máy vào công trình. Cửa, hành lang, thang máy hoặc khoảng quay đều có thể trở thành điểm nghẽn. Đây là lý do thiết kế thi công bệnh viện trọn gói cần phối hợp kiến trúc, kỹ thuật với đơn vị cung cấp thiết bị. Nếu lựa chọn máy quá muộn, nguy cơ sửa tường hoặc thay đổi hệ thống sẽ tăng.
Nghiệm thu cần kiểm tra khả năng vận hành thực tế
Nghiệm thu dự án bệnh viện không nên dừng ở bề mặt hoàn thiện. Sàn phẳng, tường sạch hoặc trần đẹp mới phản ánh một phần chất lượng. Các hệ thống nằm trên trần, trong hộp kỹ thuật hoặc đầu giường ảnh hưởng trực tiếp đến vận hành. Vì vậy, chủ đầu tư cần kiểm tra theo từng nhóm. Các nhóm chính gồm kiến trúc, điện, nước, điều hòa, an toàn cháy, khí y tế, điện nhẹ cùng thiết bị. Sau đó, từng hệ cần được chạy thử theo hồ sơ thiết kế.
Yêu cầu của nhà sản xuất cũng phải được đối chiếu. Với thiết bị đặc thù, điều kiện chạy thử cần thống nhất từ trước. Giai đoạn cuối của thiết kế thi công bệnh viện trọn gói nên có hồ sơ hoàn công, hướng dẫn vận hành, tài liệu bảo trì cùng biên bản thử nghiệm. Nhân sự vận hành cần được bàn giao thông tin đầy đủ. Cách làm này giúp thu hẹp khoảng cách giữa việc xây xong công trình với khả năng đưa bệnh viện vào sử dụng.
Thiết kế bệnh viện cần nhiều lớp tiêu chuẩn phối hợp với nhau. Khi thiết kế thi công bệnh viện trọn gói được kiểm soát xuyên suốt, chủ đầu tư dễ quản lý công năng, chất lượng thi công cùng chi phí phát sinh. Quan trọng hơn, công trình có cơ sở tốt hơn để chuyển sang giai đoạn vận hành thực tế. Theo dõi bản tin của Vacons để khám phá những thông tin hữu ích và thú vị khác!
Vacons – Đơn vị thiết kế thi công bệnh viện uy tín, sáng tạo
- Trụ sở chính: Số 25 đường 34, phường An Khánh, TPHCM
- Văn phòng Hà Nội: Tầng 19, Tháp 1, Capital Place, 29 Liễu Giai, phường Ngọc Hà, Hà Nội
- Hotline: (+84) 917.886.188 – (028)355.402.16
- Email: info@vacons.com.vn
- Website: https://vacons.com.vn/
- Fanpage: https://www.facebook.com/vacons.architect
- LinkedIn: https://vn.linkedin.com/company/vacons-company
