Khi lựa chọn thép tiền chế cho nhà xưởng hoặc nhà kho, chủ đầu tư cần xác định công năng, tải trọng thiết bị và kích thước sử dụng. Những dữ liệu này là cơ sở để đơn vị thiết kế lựa chọn nhịp khung, chiều cao công trình và phương án kết cấu. Bên cạnh đó, điều kiện nền móng, hệ thống kỹ thuật và khả năng mở rộng ảnh hưởng đến giải pháp thi công. Vacons phân tích những tiêu chí cần thống nhất trước khi phê duyệt bản vẽ, gia công cấu kiện và lập ngân sách.
Kết cấu thép tiền chế sử dụng các cấu kiện thép được gia công trước tại xưởng theo hồ sơ thiết kế, sau đó vận chuyển đến công trường để lắp dựng. Hệ khung chính có thể gồm cột, kèo, dầm và hệ giằng. Móng, mái, vách cùng hệ thống kỹ thuật được thiết kế theo công năng và điều kiện riêng của từng công trình. Mái, vách, nền, móng và hệ thống kỹ thuật vẫn phải được thiết kế theo yêu cầu riêng của công trình.
Chọn thép tiền chế theo mục đích sử dụng
Công năng quyết định cách chia không gian. Nhà kho cần lối đi rộng cho xe nâng và hàng hóa. Nhà xưởng cần xem kỹ vị trí máy móc, khu kỹ thuật, đường đi của nhân viên.
Xác định nhu cầu sử dụng thép tiền chế
Chủ đầu tư nên chuẩn bị danh sách các hoạt động bên trong công trình thép tiền chế. Danh sách này có thể gồm máy móc, khu chứa hàng, số người làm việc và lối di chuyển. Dữ liệu càng rõ, phương án thiết kế càng phù hợp.
Xưởng cơ khí thường có máy nặng, thiết bị nâng. Xưởng may cần ánh sáng đều, thông gió tốt và không gian thao tác. Kho lạnh lại cần quan tâm nhiều đến khả năng giữ nhiệt, độ kín. Mặt bằng nên thể hiện vị trí máy, kệ hàng và cửa xuất nhập hàng. Xe nâng cần đủ chỗ để quay đầu. Những chi tiết này giúp tránh tình trạng cột nằm giữa lối đi hoặc máy đặt quá xa nguồn điện.
Bảng dữ liệu cần xác định theo loại công trình
| Loại công trình | Dữ liệu cần chuẩn bị | Tác động đến thiết kế |
| Xưởng cơ khí | Vị trí máy, tải trọng thiết bị, nhu cầu cầu trục | Xác định tải trọng, chiều cao, hệ kết cấu và phương án móng |
| Xưởng may | Số dây chuyền, vị trí thiết bị, nhu cầu chiếu sáng và thông gió | Tổ chức nhịp khung, không gian thao tác và hệ kỹ thuật |
| Kho logistics | Chiều cao kệ, tải trọng hàng, kích thước xe nâng | Xác định chiều cao sử dụng, lưới cột và đường vận chuyển |
| Kho lạnh | Nhiệt độ vận hành, yêu cầu cách nhiệt, độ kín | Lựa chọn cấu tạo bao che, xử lý tiếp giáp và hệ thống kỹ thuật |
| Showroom | Khu trưng bày, cửa ra vào, tải trọng thiết bị | Xác định không gian thông thoáng, vị trí cột và yêu cầu hoàn thiện |
Hai công trình có diện tích bằng nhau vẫn có thể cần hệ kết cấu khác nhau. Kho có kệ hàng cao phải xét chiều cao sử dụng và cách tổ chức lưới cột. Xưởng lắp đặt cầu trục cần thêm dữ liệu về tải trọng, chế độ làm việc và vị trí thiết bị. Những yêu cầu này phải được chuyển thành đầu bài kết cấu trước khi lựa chọn phương án khung.
Chia khu vực để dễ vận hành
Công trình nên có các khu rõ ràng như sản xuất, kho, văn phòng và khu kỹ thuật. Mỗi khu có nhu cầu về ánh sáng, thông gió, hệ thống điện khác nhau. Khu sản xuất và khu kỹ thuật có thể cần tuyến tiếp cận riêng để bảo trì thiết bị mà không cản trở dây chuyền. Theo nguyên tắc thiết kế nhà xưởng, cần bố trí mặt bằng theo từng khu chức năng. Lối đi xe nâng cần được kiểm tra theo kích thước phương tiện và vị trí máy móc. Điều đó hỗ trợ quá trình sản xuất hằng ngày.

Tính toán trước khả năng mở rộng xưởng
Nếu doanh nghiệp dự kiến mở rộng nhà xưởng trong vài năm tới, hướng mở rộng nên được xác định từ giai đoạn thiết kế. Phương án mới có thể nối thêm khung theo chiều dài hoặc xây dựng một khối nhà riêng, tùy quỹ đất và nhu cầu vận hành.
Trường hợp nối dài nhà xưởng, đội thiết kế cần xem xét vị trí khung cuối, hệ giằng, tường bao và hệ thống thoát nước mái. Việc mở rộng còn phụ thuộc khả năng chịu lực của kết cấu hiện hữu và yêu cầu của giai đoạn mới.
Chủ đầu tư nên cung cấp kế hoạch tăng công suất, dự kiến thiết bị bổ sung và diện tích sử dụng. Những dữ liệu này giúp tư vấn thiết kế đánh giá phương án mở rộng trước khi chốt kết cấu ban đầu.
Chẳng hạn, xưởng cơ khí dự kiến bổ sung cầu trục sau khi đi vào hoạt động. Nếu yêu cầu này chưa được đưa vào đầu bài thiết kế, hệ cột, dầm và móng hiện hữu có thể không đáp ứng tải trọng bổ sung. Chủ đầu tư cần xác định khả năng nâng cấp ngay từ giai đoạn thiết kế hoặc dự kiến phương án gia cường riêng.
Thiết kế thép tiền chế để dễ thi công
Trước khi gia công cấu kiện thép, hồ sơ kết cấu cần xác định rõ lưới cột, nhịp khung, chiều cao sử dụng và tải trọng thiết kế. Những thông số này liên quan đến kích thước cấu kiện, vị trí liên kết và phương án lắp dựng.
Thiết kế móng, bu lông neo và các vị trí tiếp giáp với hệ kỹ thuật cũng phải được phối hợp. Nếu thay đổi thiết bị hoặc mặt bằng sau khi gia công, một số cấu kiện có thể phải điều chỉnh hoặc chế tạo lại.
Kích thước công trình, chiều cao, số lượng cửa và độ dốc mái cần được thể hiện rõ. Hệ thống điện, nước, thông gió, PCCC cũng cần được phối hợp sớm.
Bảng hạng mục cần xác định khi thiết kế thép tiền chế
| Hạng mục | Nội dung cần xác định | Rủi ro nếu thiếu thông tin |
| Nhịp khung và lưới cột | Khoảng cách cột, không gian sử dụng | Cột cản lối xe, ảnh hưởng bố trí máy |
| Tải trọng thiết kế | Tĩnh tải, hoạt tải và tải trọng thiết bị liên quan | Phương án kết cấu không đáp ứng công năng |
| Chiều cao sử dụng | Cao độ dưới kết cấu, thiết bị và hệ thống kỹ thuật | Thiếu không gian cho máy, kệ hoặc đường ống |
| Nền móng và bu lông neo | Điều kiện địa chất, phản lực chân cột, vị trí neo | Sai lệch khi lắp dựng, phải xử lý liên kết |
| Hệ giằng | Vị trí và yêu cầu ổn định hệ khung | Xung đột cửa mở hoặc không gian thiết bị |
| Liên kết cấu kiện | Chi tiết liên kết, điều kiện lắp dựng | Khó tổ chức thi công hoặc phải điều chỉnh |
| Phương án mở rộng | Hướng mở rộng, tải trọng bổ sung dự kiến | Phải cải tạo nhiều cấu kiện hiện hữu |
Các kích thước và tải trọng phải được xác định bằng hồ sơ thiết kế kết cấu, không thể lựa chọn chỉ theo diện tích xây dựng. Chủ đầu tư cung cấp yêu cầu vận hành; đơn vị tư vấn chịu trách nhiệm tính toán và triển khai phương án theo quy định áp dụng.
Kiểm tra bản vẽ theo cách sử dụng
Chủ đầu tư không cần đọc bản vẽ như kỹ sư. Chỉ cần nhìn vào cách công trình sẽ được sử dụng. Xe tải có vào được không, xe nâng có quay đầu được không và máy có đủ chỗ đặt không?
Điều chỉnh phương án trước khi gia công thường giúp hạn chế việc thay đổi cấu kiện tại công trường. Mọi thay đổi nên được cập nhật trước khi gia công. Đội kỹ thuật cần nhận thông tin đầy đủ từ chủ đầu tư. Vị trí máy, loại hàng hóa và quy trình làm việc đều có ảnh hưởng. Lưới cột và cao độ sử dụng cần được đối chiếu với kích thước thiết bị, lối vận chuyển và vị trí hệ thống kỹ thuật.
Chọn mái và vách phù hợp

Cấu tạo mái và vách ảnh hưởng đến khả năng cách nhiệt, độ kín và điều kiện nhiệt bên trong công trình. Chúng cũng ảnh hưởng đến tiếng ồn, ánh sáng, khả năng chống thấm. Vật liệu cần được chọn theo điều kiện sử dụng của từng công trình. Xưởng nóng có thể cần giải pháp cách nhiệt tốt hơn. Khu vực ẩm cần chú ý bảo vệ bề mặt thép. Công trình gần biển cũng cần có giải pháp phù hợp với môi trường. Máng xối và thoát nước mái không nên bị xem nhẹ. Nước mưa thoát chậm có thể gây thấm dột. Việc kiểm tra hướng thoát nước cần thực hiện ngay từ thiết kế.
Phối hợp hệ thống kỹ thuật
Khung thép không hoạt động riêng lẻ. Công trình còn có hệ điện, nước, thông gió và PCCC. Vị trí hệ thống kỹ thuật cần được phối hợp với kết cấu ngay trong hồ sơ thiết kế. Đường ống và dây điện có thể đi qua mái hoặc vách. Vị trí tuyến ống, máng cáp và thiết bị treo cần được phối hợp với kết cấu, đặc biệt tại các điểm giao với dầm, giằng và mái.
Tìm hiểu: Các tiêu chuẩn thiết kế thi công nhà xưởng đạt chuẩn
Kiểm soát chi phí khi làm thép tiền chế
Báo giá theo mét vuông chỉ nên dùng để tham khảo ban đầu. Chi phí thực tế phụ thuộc vào chiều cao, nhịp cột, mái, cửa và các hệ thống đi kèm. Hai công trình cùng diện tích vẫn có thể có mức đầu tư rất khác nhau. Chủ đầu tư cần yêu cầu báo giá rõ từng hạng mục. Kết cấu thép, mái, vách, cửa, nền, chi phí lắp dựng nên được ghi cụ thể. Hệ thống điện, nước và PCCC cũng cần được xác định phạm vi.
So sánh báo giá theo hạng mục
Tổng giá thấp chưa chắc là phương án tốt hơn. Một số báo giá có thể chưa bao gồm vận chuyển, lắp dựng hoặc hoàn thiện. Chủ đầu tư cần so sánh các hạng mục tương ứng giữa các đơn vị.

Báo giá kết cấu thép hay sản phẩm nội thất cần ghi rõ chủng loại vật liệu, khối lượng, phạm vi gia công và hoàn thiện bề mặt. Phần vận chuyển, lắp dựng, thiết bị nâng và công tác nghiệm thu cũng cần được tách rõ. Khi đối chiếu các báo giá, chủ đầu tư phải kiểm tra những hạng mục đã bao gồm, chưa bao gồm và điều kiện phát sinh chi phí.
Bảng hạng mục cần đối chiếu giúp hạn chế tác động đến chi phí
| Hạng mục | Nội dung cần đối chiếu | Tác động đến chi phí |
| Kết cấu thép | Chủng loại, khối lượng, gia công, hoàn thiện bề mặt | Ảnh hưởng giá vật tư và gia công |
| Vận chuyển | Địa điểm gia công, quãng đường, điều kiện giao nhận | Phát sinh vận chuyển và bốc dỡ |
| Lắp dựng | Nhân công, thiết bị nâng, biện pháp thi công | Phụ thuộc cao độ và điều kiện công trường |
| Mái và vách | Chủng loại, cấu tạo, phụ kiện, chống thấm | Ảnh hưởng vật tư, thi công và bảo trì |
| Móng và nền | Phạm vi đào đất, bê tông, bu lông neo, hoàn thiện nền | Có thể thuộc gói riêng |
| Hệ thống kỹ thuật | Điện, cấp thoát nước, thông gió, phòng cháy chữa cháy | Phải xác định phạm vi từng bộ môn |
| Kiểm tra và bàn giao | Hồ sơ, thử nghiệm, nghiệm thu, bảo hành | Làm rõ trách nhiệm và chi phí liên quan |
Giả sử hai nhà thầu cùng chào giá cho một nhà xưởng. Đơn vị A đã bao gồm vận chuyển, lắp dựng và mái. Đơn vị B chỉ báo giá phần gia công, cung cấp khung thép tại xưởng. Tổng giá của B có thể thấp hơn, nhưng hai báo giá chưa cùng phạm vi.
Chủ đầu tư cần đối chiếu khối lượng, vật liệu, điều kiện giao nhận và các hạng mục chưa bao gồm. Sau khi thống nhất phạm vi, việc so sánh tổng chi phí mới có cơ sở rõ ràng.
Kiểm tra theo từng mốc
Công tác nghiệm thu kết cấu thép cần dựa trên hồ sơ thiết kế đã phê duyệt và tiêu chuẩn áp dụng cho dự án. Các bước kiểm tra có thể bao gồm chất lượng cấu kiện, vị trí bu lông neo, liên kết, độ chính xác lắp dựng và lớp bảo vệ bề mặt. Phạm vi kiểm tra cụ thể phải được xác định trong kế hoạch chất lượng và hồ sơ kỹ thuật.
Kết quả nghiệm thu cần được ghi nhận bằng hồ sơ phù hợp trước khi chuyển sang những công việc tiếp theo.
Bàn giao hồ sơ để bảo trì
Hồ sơ bàn giao nên có bản vẽ hoàn công và danh sách vật liệu. Thông tin bảo hành cũng cần được lưu lại. Đây là tài liệu quan trọng cho việc bảo trì sau này. Đội vận hành cần biết vị trí tủ điện và đường ống kỹ thuật. Họ cũng cần biết đầu mối liên hệ khi có sự cố. Hồ sơ bàn giao cần ghi rõ vị trí hệ thống kỹ thuật và đầu mối xử lý sự cố. Thép tiền chế phù hợp khi công năng được chốt rõ từ đầu. Mặt bằng tốt giúp giảm sửa đổi. Báo giá rõ giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí tốt hơn.
Xem thêm: Thi công sơn epoxy nhà xưởng đúng quy trình
Trước khi quyết định phương án kết cấu thép tiền chế, chủ đầu tư cần thống nhất công năng, tải trọng thiết bị, điều kiện mặt bằng và phạm vi thi công. Hồ sơ thiết kế phải được kiểm tra trước khi gia công cấu kiện, đặc biệt tại các vị trí liên kết với móng và hệ thống kỹ thuật.
Chủ đầu tư có thể liên hệ Vacons để trao đổi về mặt bằng, nhu cầu vận hành và phạm vi thiết kế thi công nhà xưởng dự kiến.
Vacons – Đơn vị thiết kế thi công nhà xưởng uy tín, sáng tạo
- Trụ sở chính: Số 25 đường 34, phường An Khánh, TPHCM
- Văn phòng Hà Nội: Tầng 19, Tháp 1, Capital Place, 29 Liễu Giai, phường Ngọc Hà, Hà Nội
- Hotline: (+84) 917.886.188 – (028)355.402.16
- Email: info@vacons.com.vn
- Website: https://vacons.com.vn/
- Fanpage: https://www.facebook.com/vacons.architect
- LinkedIn: https://vn.linkedin.com/company/vacons-company






