Chất lượng kết cấu thép phụ thuộc vào bản vẽ, vật liệu, công nghệ hàn, dung sai cùng lớp bảo vệ bề mặt. Vì vậy, chủ đầu tư cần xác định rõ tiêu chuẩn kỹ thuật trước khi sản xuất. Đây là cơ sở để kiểm soát chất lượng, tiến độ và khả năng lắp dựng tại công trường. Hãy cùng Vacons tìm hiểu quy trình gia công kết kết cấu thép mới và chuẩn nhất!
Hệ tiêu chuẩn nền tảng trong gia công kết cấu thép
TCVN 5575:2024 làm cơ sở thiết kế
TCVN 5575:2024 quy định yêu cầu thiết kế gia công kết cấu thép cho nhà và công trình. Tiêu chuẩn đề cập đến vật liệu, phương pháp tính toán, liên kết hàn, liên kết bu lông cùng cấu tạo chi tiết. Phiên bản năm 2024 thay thế TCVN 5575:2012, phù hợp hơn với hoạt động thiết kế hiện nay.
Dữ liệu thiết kế phải được chuyển chính xác sang bản vẽ shop drawing. Kỹ sư cần kiểm tra tiết diện, chiều dày, bản mã, lỗ bu lông, đường hàn cùng hướng lắp. Mọi điểm chưa rõ phải được xác nhận qua RFI. Xưởng không nên tự thay đổi cấu tạo khi chưa có chấp thuận.
AWS D1.1 và ISO 3834 kiểm soát hàn
AWS D1.1/D1.1M đưa ra các yêu cầu đối với hàn kết cấu thép. Nội dung gồm thiết kế liên kết, phê duyệt quy trình hàn, năng lực thợ hàn, chế tạo cùng kiểm tra chất lượng. Tiêu chuẩn này thường được áp dụng cho dự án có yêu cầu kỹ thuật quốc tế.
ISO 3834 tập trung vào hệ thống quản lý chất lượng hàn nóng chảy. Trong gia công kết cấu thép, WPS phải phù hợp với mác thép, chiều dày và vị trí hàn. Thợ hàn cần có chứng chỉ đúng phạm vi công việc. Thiết bị hàn cũng phải được kiểm tra định kỳ.
Xem thêm: Kết Cấu Nhà Xưởng Là Gì? Phân Loại, Cấu Tạo Và Nguyên Lý Chịu Lực
Chọn bộ tiêu chuẩn theo từng dự án
Nhà thầu không nên kết hợp tùy ý nhiều hệ tiêu chuẩn. Mỗi tiêu chuẩn có phương pháp phân loại, cách kiểm tra và mức chấp nhận riêng. Việc áp dụng thiếu thống nhất có thể gây tranh luận khi nghiệm thu hoặc làm phát sinh công việc sửa chữa.
Trước khi triển khai, kỹ sư cần lập danh mục tiêu chuẩn áp dụng. Danh mục phải ghi rõ phiên bản, phạm vi sử dụng cùng thứ tự ưu tiên. Chủ đầu tư, tư vấn và nhà thầu cần thống nhất nội dung này trong chỉ dẫn kỹ thuật.
| Nhóm kiểm soát | Tiêu chuẩn tham khảo | Phạm vi áp dụng |
| Thiết kế kết cấu | TCVN 5575:2024 | Tính toán, cấu tạo, liên kết |
| Quản lý chất lượng hàn | ISO 3834 | Nhân sự, quy trình, hồ sơ |
| Hàn kết cấu thép | AWS D1.1 | Chế tạo, hàn, kiểm tra |
| Khuyết tật mối hàn | ISO 5817:2023 | Phân loại mức chất lượng |
| Sơn bảo vệ | ISO 12944 | Chống ăn mòn bằng sơn |
| Mạ kẽm nhúng nóng | ISO 1461:2022 | Yêu cầu lớp phủ kẽm |
Tiêu chuẩn kiểm soát quy trình gia công kết cấu thép
Kiểm soát vật liệu và truy xuất nguồn gốc
Vật liệu đầu vào phải được kiểm tra mác thép, quy cách, chiều dày cùng chứng chỉ xuất xưởng. Thông tin thực tế cần trùng khớp với bản vẽ và hồ sơ đặt hàng. Sai lệch về cấp bền có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng chịu lực của cấu kiện. Mỗi tấm thép hoặc bó thép hình nên có mã nhận diện riêng. Mã này liên kết với heat number, phiếu nhập kho cùng vị trí sử dụng. Hệ thống truy xuất giúp bộ phận QA/QC kiểm tra nhanh khi phát hiện sai lệch trong quá trình gia công kết cấu thép.
Xem thêm: Các Tiêu Chuẩn Thiết Kế Thi Công Nhà Xưởng Đạt Chuẩn
Kiểm soát cắt, khoan, tổ hợp và dung sai
Bản vẽ chế tạo phải thể hiện đầy đủ kích thước, lỗ bu lông, đường hàn, mã cấu kiện cùng hướng lắp. Trước khi cắt, kỹ thuật viên cần kiểm tra chương trình CNC và sơ đồ bố trí vật liệu. Biện pháp này giúp giảm nhầm lẫn, tiết kiệm thép và hạn chế phế phẩm. Dung sai phải tuân theo tiêu chuẩn được dự án viện dẫn. Cột, dầm, bản mã và lỗ liên kết có mức sai lệch khác nhau. Xưởng cần kiểm tra từ chi tiết đơn đến cụm hoàn thiện. Thước, máy toàn đạc cùng thiết bị đo phải còn hiệu lực hiệu chuẩn.
Kiểm soát hàn và biến dạng nhiệt
Trước khi hàn, tổ trưởng cần kiểm tra khe hở, góc vát, độ sạch và vị trí gá lắp. WPS phải được bố trí tại khu vực sản xuất. Thợ hàn cần tuân thủ dòng điện, điện áp, vật liệu hàn cùng nhiệt độ gia nhiệt theo quy trình đã duyệt. Nhiệt hàn có thể làm cấu kiện cong, xoắn hoặc co ngót. Vì vậy, xưởng nên áp dụng trình tự hàn đối xứng, chia đoạn hoặc sử dụng gá chống biến dạng. Mọi biện pháp nắn chỉnh trong gia công kết cấu thép phải bảo đảm không làm giảm cơ tính vật liệu.
Tìm hiểu thêm: Quy Trình Thiết Kế Thi Công Nhà Xưởng Đạt Chuẩn – Tối Ưu Chi Phí & Hiệu Quả 2026
Nghiệm thu chất lượng gia công kết cấu thép
Kiểm tra ngoại quan và kiểm tra không phá hủy
Kiểm tra ngoại quan cần thực hiện trước, trong và sau khi hàn. Nhân sự QA/QC phải đánh giá kích thước mối hàn, độ ngấu, cháy cạnh, rỗ khí, nứt cùng tình trạng vệ sinh. Các khuyết tật nhìn thấy phải được xử lý trước khi thực hiện kiểm tra chuyên sâu.
Tùy yêu cầu dự án, nhà thầu có thể áp dụng MT, PT, UT hoặc RT. Phương pháp kiểm tra phụ thuộc vào vật liệu, chiều dày, dạng liên kết cùng mức chất lượng. Tỷ lệ NDT phải ghi rõ trong ITP. Kết quả sửa chữa cũng cần được kiểm tra lại.
Kiểm soát làm sạch và lớp bảo vệ khi gia công kết cấu thép
Bề mặt thép phải sạch dầu mỡ, bụi, gỉ, xỉ hàn cùng tạp chất trước khi sơn. ISO 8501-1 phân loại trạng thái gỉ và cấp chuẩn bị bề mặt. Chất lượng làm sạch ảnh hưởng trực tiếp đến độ bám dính cũng như tuổi thọ của lớp phủ. ISO 12944 hướng dẫn lựa chọn hệ sơn theo môi trường ăn mòn và độ bền dự kiến. Trường hợp mạ kẽm nhúng nóng, dự án có thể áp dụng ISO 1461. Hồ sơ gia công kết cấu thép cần ghi số lớp sơn, chiều dày màng khô cùng điều kiện thi công.
Hồ sơ nghiệm thu và lựa chọn nhà thầu
Hồ sơ nghiệm thu thường gồm bản vẽ đã duyệt, chứng chỉ vật liệu, WPS, chứng chỉ thợ hàn và báo cáo kích thước. Nhà thầu cũng cần cung cấp biên bản NDT, báo cáo sơn, danh sách cấu kiện cùng hồ sơ sửa chữa nếu có. Khi lựa chọn đơn vị sản xuất, doanh nghiệp nên đánh giá hệ thống QA/QC, năng lực thiết bị cùng khả năng truy xuất dữ liệu. Chủ đầu tư cần thống nhất hold point, witness point và tiêu chí chấp nhận từ đầu. Cách làm này giúp giảm rủi ro trong quá trình sản xuất.
Áp dụng đúng tiêu chuẩn giúp gia công kết cấu thép đạt độ chính xác cao, giảm lỗi lắp dựng và duy trì độ bền công trình. Tuy nhiên, mỗi nhà xưởng có tải trọng, môi trường cùng yêu cầu vận hành riêng. Liên hệ với chúng tôi để được tư vấn chi tiết và lựa chọn giải pháp phù hợp với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Theo dõi bản tin của Vacons để cập nhật nhiều thông tin hữu ích!
Vacons – Đơn vị thiết kế thi công nhà xưởng uy tín, chuyên nghiệp
- Trụ sở chính: Số 25 đường 34, phường An Khánh, TPHCM
- Văn phòng Hà Nội: Tầng 19, Tháp 1, Capital Place, 29 Liễu Giai, phường Ngọc Hà, Hà Nội
- Hotline: (+84) 917.886.188 – (028)355.402.16
- Email: info@vacons.com.vn
- Website: https://vacons.com.vn/
- Fanpage: https://www.facebook.com/vacons.architect
- LinkedIn: https://vn.linkedin.com/company/vacons-company
