Trong hai thập niên trở lại đây, hệ thống y tế Việt Nam đang trải qua quá trình chuyển đổi mạnh mẽ, từ mô hình bệnh viện công truyền thống sang mô hình đa dạng hơn, bao gồm bệnh viện tư nhân, bệnh viện quốc tế, phòng khám đa khoa chất lượng cao và các trung tâm y tế chuyên sâu. Trong tổng thể bệnh viện, khoa khám bệnh (Outpatient Department – OPD) giữ vai trò then chốt. Bài viết này tiếp cận vấn đề dưới góc nhìn nghiên cứu – học thuật, nhằm phân tích sâu các yêu cầu thiết kế khoa khám bệnh chuẩn quốc tế tại Việt Nam, đồng thời làm rõ vai trò của các đơn vị giải pháp tổng thể như Vacons trong việc hiện thực hóa các tiêu chuẩn này một cách khả thi và bền vững.
Contents
- 1 JCI là gì? Vai trò và phạm vi áp dụng trong thiết kế khoa khám bệnh trong bệnh viện
- 2 Hệ thống tiêu chuẩn thiết kế khoa khám bệnh: JCI – FGI – HTM – WHO
- 3 Yêu cầu thiết kế khoa khám bệnh chuẩn quốc tế
- 4 Quy trình thiết kế khoa khám bệnh chuẩn quốc tế
- 5 Kinh nghiệm thực tiễn và vai trò của Vacons trong thiết kế khoa khám bệnh tại Việt Nam
JCI là gì? Vai trò và phạm vi áp dụng trong thiết kế khoa khám bệnh trong bệnh viện
Tổng quan về JCI
Joint Commission International (JCI) là tổ chức kiểm định chất lượng y tế quốc tế, trực thuộc The Joint Commission (Hoa Kỳ). JCI được thành lập với mục tiêu cải thiện chất lượng chăm sóc sức khỏe và an toàn người bệnh trên toàn cầu thông qua hệ thống tiêu chuẩn, đánh giá và tư vấn.
Khác với nhiều quan niệm phổ biến, JCI không phải là một bộ tiêu chuẩn thiết kế thuần túy. JCI là bộ tiêu chuẩn quản lý chất lượng và an toàn người bệnh, trong đó thiết kế – xây dựng bệnh viện được xem là một yếu tố nền tảng hỗ trợ cho vận hành an toàn và hiệu quả.
Tham khảo thêm: Nghiên Cứu Thiết Kế Bệnh Viện Chuẩn Quốc Tế JCI – WHO
Vai trò của JCI trong thiết kế khoa khám bệnh
Trong khuôn khổ JCI, thiết kế khoa khám bệnh cần đáp ứng các mục tiêu cốt lõi:
- An toàn người bệnh và nhân viên y tế
- Kiểm soát nhiễm khuẩn
- Giảm thiểu sai sót y khoa do thiết kế không phù hợp
- Hỗ trợ luồng vận hành hiệu quả, minh bạch
- Tăng cường trải nghiệm và sự hài lòng của người bệnh
Các tiêu chuẩn JCI liên quan trực tiếp đến thiết kế thường tập trung vào:
- Luồng di chuyển (flow): người bệnh, nhân viên, vật tư sạch – bẩn
- Môi trường chăm sóc (care environment)
- Quản lý rủi ro và an toàn
- Khả năng giám sát, kiểm soát và phản ứng khẩn cấp
Phạm vi áp dụng JCI tại Việt Nam
Tại Việt Nam, JCI chủ yếu được áp dụng tại:
- Bệnh viện quốc tế
- Bệnh viện tư nhân quy mô lớn
- Các dự án bệnh viện hướng tới bệnh nhân nước ngoài (medical tourism)
- Một số bệnh viện công trong lộ trình nâng cao chất lượng
Tuy nhiên, do JCI không đưa ra thông số kỹ thuật chi tiết về diện tích, kích thước phòng hay cấu hình MEP, nên trên thực tế, JCI luôn được áp dụng song song với các bộ tiêu chuẩn thiết kế khác như FGI, HTM và hướng dẫn của WHO.
Hệ thống tiêu chuẩn thiết kế khoa khám bệnh: JCI – FGI – HTM – WHO
FGI – Nền tảng cho thiết kế không gian y tế
Facility Guidelines Institute (FGI) là tổ chức ban hành bộ “Guidelines for Design and Construction of Hospitals”, được xem là chuẩn mực thiết kế bệnh viện phổ biến nhất tại Hoa Kỳ và nhiều quốc gia khác.
Đối với khoa khám bệnh, FGI quy định rõ:
- Diện tích tối thiểu phòng khám
- Khoảng cách và bố trí nội thất
- Yêu cầu chiếu sáng, thông gió
- Phân khu chức năng và luồng di chuyển
Ví dụ:
| Không gian | Yêu cầu theo FGI |
|---|---|
| Phòng khám tiêu chuẩn | ~12–14 m² |
| Phòng chờ | Tính theo số ghế, tối thiểu 1,4 m²/ghế |
| Phòng thủ thuật nhỏ | ≥ 15 m² |
FGI đóng vai trò là “xương sống” cho thiết kế kiến trúc khoa khám bệnh.
HTM – Tiêu chuẩn kỹ thuật và MEP y tế
Health Technical Memoranda (HTM) là hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật y tế của Vương quốc Anh, tập trung sâu vào:
- Hệ thống MEP y tế
- Kiểm soát nhiễm khuẩn qua không khí
- Cấp khí y tế, áp suất phòng
- An toàn điện và phòng cháy
Trong khoa khám bệnh, HTM đặc biệt quan trọng đối với:
- Phòng thủ thuật
- Khu lấy mẫu
- Khu tiêm chủng
- Không gian có nguy cơ lây nhiễm
WHO – Khung định hướng y tế toàn cầu
WHO không ban hành tiêu chuẩn thiết kế chi tiết, nhưng đưa ra các nguyên tắc cốt lõi:
- Lấy người bệnh làm trung tâm
- Công bằng trong tiếp cận y tế
- Kiểm soát nhiễm khuẩn
- Tính linh hoạt và khả năng thích ứng
WHO đặc biệt nhấn mạnh vai trò của thiết kế trong phòng chống dịch bệnh – một vấn đề trở nên nổi bật sau đại dịch COVID-19.
Mối quan hệ tích hợp giữa các tiêu chuẩn
Trong thực tiễn, một khoa khám bệnh chuẩn quốc tế thường được xây dựng theo logic:
- JCI: Định hướng mục tiêu an toàn – chất lượng
- FGI: Chuẩn hóa không gian và công năng
- HTM: Đảm bảo hệ thống kỹ thuật và MEP
- WHO: Định hướng nhân văn và y tế công cộng
Yêu cầu thiết kế khoa khám bệnh chuẩn quốc tế
Quy hoạch tổng thể và phân khu chức năng khi thiết kế khoa khám bệnh
Một khoa khám bệnh chuẩn quốc tế thường bao gồm:
- Khu tiếp đón – đăng ký
- Khu chờ
- Khu phòng khám
- Khu cận lâm sàng
- Khu thủ thuật nhẹ
- Khu hành chính – hỗ trợ
Nguyên tắc cốt lõi là phân tách rõ ràng nhưng liên thông hợp lý giữa các khu vực.
Thiết kế luồng di chuyển (Patient – Staff – Material Flow)
Thiết kế luồng là yếu tố quyết định khả năng đạt chuẩn JCI:
- Người bệnh: dễ hiểu, ít giao cắt, giảm căng thẳng
- Nhân viên: ngắn gọn, hiệu quả
- Vật tư sạch – bẩn: tách biệt
Sai sót phổ biến tại Việt Nam là thiết kế luồng dựa trên mặt bằng sẵn có, thay vì phân tích vận hành.
Kiểm soát nhiễm khuẩn trong khoa khám bệnh
Các giải pháp bao gồm:
- Vật liệu dễ vệ sinh
- Hệ thống thông gió phù hợp
- Phân loại phòng theo mức độ nguy cơ
- Bố trí điểm rửa tay hợp lý
Thiết kế lấy người bệnh làm trung tâm
Thiết kế chuẩn quốc tế chú trọng:
- Giảm tiếng ồn
- Ánh sáng tự nhiên
- Không gian chờ thân thiện
- Đảm bảo riêng tư
Tham khảo thêm: Giải Pháp Thiết Kế Văn Phòng Xanh Cho Doanh Nghiệp Hiện Đại
Quy trình thiết kế khoa khám bệnh chuẩn quốc tế
Khảo sát và đánh giá hiện trạng
Bao gồm:
- Khảo sát công năng
- Đánh giá vận hành
- Phân tích nhu cầu người bệnh
Phát triển concept và chiến lược thiết kế
Concept không chỉ là thẩm mỹ, mà là chiến lược vận hành.
Thiết kế kiến trúc – nội thất – MEP tích hợp
Thiết kế chuẩn quốc tế đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ môn.
Có thể bạn quan tâm: Top 2000+ Sản Phẩm Nội Thất Hiện Đại Đang Thịnh Hành Trên Thị Trường Hiện Nay
Kiểm soát nhiễm khuẩn và an toàn
Được tích hợp ngay từ giai đoạn thiết kế.
Hỗ trợ vận hành và đánh giá sau đưa vào sử dụng
Đây là bước thường bị bỏ qua nhưng rất quan trọng.
Kinh nghiệm thực tiễn và vai trò của Vacons trong thiết kế khoa khám bệnh tại Việt Nam
Bối cảnh triển khai thực tế
Nhiều dự án bệnh viện tại Việt Nam gặp thách thức do:
- Hạn chế về mặt bằng
- Ngân sách
- Khung pháp lý
Vacons như một đơn vị giải pháp tổng thể
Vacons là đơn vị hoạt động trong lĩnh vực thiết kế & thi công bệnh viện – văn phòng – trường học, với định hướng tiếp cận dự án dưới vai trò solution provider.
Trong các dự án y tế, Vacons thường tham gia từ giai đoạn sớm để:
- Phối hợp với đội ngũ y khoa
- Chuẩn hóa thiết kế theo JCI – FGI – HTM
- Đảm bảo tính khả thi khi thi công và vận hành
Cách tiếp cận này giúp giảm rủi ro sai lệch giữa thiết kế và thực tế sử dụng.
Case study tham khảo tại Việt Nam
Tại một số dự án phòng khám và dự án bệnh viện đa khoa, việc áp dụng thiết kế khoa khám bệnh theo chuẩn quốc tế đã mang lại:
- Giảm thời gian chờ
- Cải thiện luồng vận hành
- Tăng mức độ hài lòng người bệnh
Định hướng tương lai thiết kế khoa khám bệnh tại Việt Nam
Thiết kế khoa khám bệnh chuẩn quốc tế không còn là xu hướng, mà đang trở thành yêu cầu tất yếu đối với hệ thống y tế Việt Nam trong quá trình hội nhập.
Việc tiếp cận các tiêu chuẩn như JCI, FGI, HTM và WHO cần được hiểu đúng: không phải sao chép máy móc, mà là chuyển hóa phù hợp với bối cảnh địa phương.
Trong bức tranh đó, các đơn vị có năng lực tích hợp thiết kế – thi công – vận hành như Vacons đóng vai trò cầu nối quan trọng, giúp hiện thực hóa các chuẩn mực quốc tế thành không gian y tế an toàn, hiệu quả và nhân văn tại Việt Nam.
Về dài hạn, sự chuẩn hóa trong thiết kế khoa khám bệnh sẽ góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe, tăng tính cạnh tranh của hệ thống y tế Việt Nam và tạo nền tảng cho phát triển bền vững.
Vacons – Đơn vị thiết kế thi công văn phòng uy tín, sáng tạo
- Trụ sở chính: Số 25 đường 34, phường An Khánh, Tp. Thủ Đức, TPHCM
- Văn phòng Hà Nội: Tầng 19, Tháp 1, Capital Place, 29 Liễu Giai, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội
- Hotline: (+84) 917.886.188 – (028)355.402.16
- Email: info@vacons.com.vn
- Website: https://vacons.com.vn/
- Fanpage: https://www.facebook.com/vacons.architect/
