Một ngôi trường đẹp chưa chắc đã là môi trường học tập an toàn. Nếu hành lang hẹp, cầu thang khó quan sát, khu đón trả xe thiếu kiểm soát hoặc vật liệu sàn dễ trơn trượt, rủi ro có thể xuất hiện mỗi ngày. Vì vậy, xây dựng trường học an toàn cần bắt đầu từ giai đoạn thiết kế, thay vì chỉ xử lý sau khi công trình đi vào vận hành. Hãy cùng Vacons khám phá các tiêu chuẩn để thiết kế và thi công trường học đạt chuẩn và an toàn nhé! 

Xây Dựng Trường Học An Toàn Cần Bắt Đầu Từ Tư Duy Thiết Kế Đúng

Hiểu đúng hành vi sử dụng không gian của học sinh

Xây dựng trường học quốc tế
Thiết kế trường học an toàn cần bắt đầu từ quy hoạch, lối đi, vật liệu và cách học sinh sử dụng không gian mỗi ngày.

Học sinh không sử dụng không gian giống người trưởng thành. Các em thường chạy, chen nhau, thay đổi hướng di chuyển nhanh, phản ứng chậm khi có sự cố. Vì thế, thiết kế trường học cần dự báo trước hành vi thật, thay vì chỉ dựa vào bản vẽ đẹp. Với trẻ nhỏ, chiều cao lan can, tay vịn, bậc thang, cạnh bàn, cửa kính đều cần được tính kỹ. Với học sinh lớn, khu sinh hoạt chung, thư viện, sân chơi, phòng đa năng phải kiểm soát tốt mật độ di chuyển. 

Nhờ đó, xây dựng trường học an toàn trở thành giải pháp phòng ngừa rủi ro từ gốc. Bên cạnh đó, giáo viên cần có tầm nhìn tốt tại những khu vực đông học sinh. Hành lang, sân chơi, cầu thang, cổng trường nên hạn chế góc khuất. Cách tổ chức không gian rõ ràng giúp việc giám sát nhẹ nhàng hơn.

Thiết kế theo từng cấp học để giảm rủi ro

Mỗi cấp học có yêu cầu khác nhau về thể chất, tâm lý, chiều cao, mức độ tự lập. Do đó, trường mầm non, tiểu học, trung học không nên áp dụng cùng một mẫu thiết kế. TCVN 3907:2011 được áp dụng cho thiết kế trường mầm non. TCVN 8793:2011 áp dụng cho trường tiểu học. TCVN 8794:2011 áp dụng cho trường trung học cơ sở, trung học phổ thông. Các tiêu chuẩn này giúp định hướng quy hoạch, lớp học, khối chức năng, sân chơi, khu phụ trợ theo từng nhóm tuổi.

Vì vậy, các dự án xây dựng trường học an toàn cần dựa trên đúng đối tượng sử dụng. Trẻ mầm non cần không gian mềm, dễ quan sát, ít chênh cao. Học sinh tiểu học cần lối đi rõ, sân chơi kiểm soát tốt. Học sinh trung học cần phòng học bộ môn, phòng thí nghiệm, khu thể thao đạt yêu cầu vận hành.

Xem thêm: Khám Phá Tiêu Chuẩn Thiết Kế Trường Học Hàng Đầu Trên Thế Giới

Đưa an toàn vào hồ sơ thiết kế ngay từ đầu

Nhiều rủi ro rất khó sửa khi công trình đã hoàn thiện. Cổng trường quá hẹp sẽ gây ùn tắc hằng ngày. Cầu thang thiếu tay vịn phù hợp sẽ làm tăng nguy cơ té ngã. Phòng chức năng thiếu thông gió có thể ảnh hưởng sức khỏe học sinh. Do đó, chủ đầu tư nên kiểm tra yếu tố an toàn ngay trong hồ sơ thiết kế cơ sở. Các nội dung cần rà soát gồm quy hoạch tổng mặt bằng, lối thoát nạn, vật liệu sàn, chiếu sáng, khu vệ sinh, hệ thống điện, phòng y tế, vị trí phòng kỹ thuật.

Xây Dựng Trường Học An Toàn Qua Quy Hoạch Và Tổ Chức Không Gian

Phân luồng giao thông rõ từ cổng trường

Xây dựng trường học an toàn
Môi trường học tập an toàn giúp di chuyển thuận tiện, dễ quan sát và vận hành hiệu quả.

Cổng trường là điểm có nguy cơ cao vào giờ đưa đón. Nếu xe phụ huynh, xe buýt, xe nhân viên, học sinh đi bộ dùng chung một luồng, xung đột giao thông rất dễ xảy ra. Vì vậy, khu vực này cần có lối vào rõ, điểm chờ an toàn, mái che, biển chỉ dẫn, vạch phân luồng. Với trường có diện tích lớn, nên tách luồng xe máy, ô tô, xe buýt, lối đi bộ. Cách làm này giúp giảm ùn tắc, tăng khả năng kiểm soát. Trong xây dựng trường học an toàn, khu đón trả học sinh không nên xem là phần phụ. Đây là không gian vận hành mỗi ngày, ảnh hưởng trực tiếp đến phụ huynh, học sinh, bảo vệ, giáo viên trực cổng.

Kiểm soát hành lang, cầu thang và lối thoát nạn

Hành lang trường học vừa là lối di chuyển, vừa là tuyến thoát nạn khi có sự cố. Do đó, thiết kế cần tránh điểm nghẽn, không bố trí vật cản, bảo đảm chiếu sáng ổn định. Biển chỉ dẫn phải dễ nhìn, dễ hiểu, phù hợp độ tuổi học sinh.

Cầu thang cần có tay vịn chắc chắn, bậc chống trượt, mép bậc dễ nhận diện. Với trường nhiều tầng, vị trí thang thoát hiểm phải được tính ngay từ đầu. Cửa thoát nạn cần mở đúng hướng, dễ thao tác, không bị che khuất. QCVN 06:2022/BXD là quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn cháy cho nhà, công trình. Sửa đổi 1:2023 tiếp tục điều chỉnh một số nội dung của quy chuẩn này, có hiệu lực từ ngày 01/12/2023.

Bố trí lớp học và phòng chức năng theo mức độ rủi ro

Lớp học cần đón sáng hợp lý, thông gió tốt, hạn chế tiếng ồn. Bàn ghế nên bố trí để giáo viên quan sát toàn lớp. Lối đi giữa các dãy bàn phải đủ thoáng, tránh vướng víu khi di chuyển. Với phòng thí nghiệm, cần kiểm soát hóa chất, điện, nước, khí, tủ lưu trữ, thông gió. Với phòng tin học, hệ thống dây điện phải gọn, an toàn, dễ bảo trì. Với canteen, cần sàn chống trượt, lối xếp hàng rõ, khu rửa tay thuận tiện. Bên cạnh đó, phòng y tế nên đặt tại vị trí dễ tiếp cận. Khu vệ sinh cần sạch, thông thoáng, phù hợp chiều cao học sinh. Những chi tiết này giúp xây dựng trường học an toàn đi vào vận hành thực chất.

Xem thêm: Những Lưu Ý Vàng Trong Xây Dựng Trường Học An Toàn

Xây Dựng Trường Học An Toàn Bằng Vật Liệu Nội Thất Và Vận Hành Bền Vững

Chọn vật liệu phù hợp với mật độ sử dụng cao 

Xây dựng trường học an toàn
Xây dựng trường học an toàn là nền tảng cho giáo dục bền vững.

Trường học là công trình có tần suất sử dụng lớn. Sàn, tường, cửa, bàn ghế, tủ kệ phải chịu va chạm, vệ sinh thường xuyên, di chuyển liên tục. Nếu chọn vật liệu theo cảm tính, chi phí bảo trì sẽ tăng nhanh. Sàn lớp học nên dễ vệ sinh, chống trơn, giảm tiếng ồn. Kính cần có giải pháp an toàn, nhận diện rõ ở tầm mắt học sinh. 

Tường nên dùng vật liệu bền, ít bám bẩn, dễ bảo trì. Các góc cạnh trong khu vực trẻ nhỏ cần được xử lý mềm hơn. Đối với sản phẩm nội thất cần có kết cấu chắc, bề mặt an toàn, kích thước phù hợp. Đây là tiêu chí quan trọng khi tư vấn, cung cấp bàn ghế, tủ kệ, vách ngăn, module lưu trữ cho công trình giáo dục.

Xem thêm: Khám Phá Tiêu Chuẩn Thiết Kế Trường Học Hàng Đầu Trên Thế Giới

Tích hợp an toàn sức khỏe trong môi trường học tập

Khi xây dựng trường học an toàn, chủ đầu tư nên xem sức khỏe học đường là một phần của chất lượng công trình. An toàn không chỉ nằm ở việc tránh té ngã hay cháy nổ. Môi trường học tập còn cần bảo vệ sức khỏe lâu dài cho học sinh. Vì thế, ánh sáng, thông gió, âm học, chất lượng không khí, vệ sinh bề mặt cần được tính từ thiết kế.

Ánh sáng tự nhiên nên được khai thác hợp lý, tránh chói lóa. Hệ thống đèn cần đủ độ sáng, không gây mỏi mắt. Không gian học tập nên kiểm soát tiếng ồn để hỗ trợ tập trung. Ngoài ra, cây xanh cần bố trí đúng vị trí, không cản lối thoát hoặc che khuất tầm nhìn.

Xây dựng trường học an toàn dễ kiểm tra, bảo trì và nâng cấp

Công trình giáo dục cần duy trì an toàn trong nhiều năm. Vì vậy, thiết kế phải giúp nhà trường dễ kiểm tra, bảo trì, thay thế khi cần. Tủ điện, phòng kỹ thuật, kho, khu giao nhận hàng nên tách khỏi khu học sinh. Các chi tiết dễ hư hỏng nên chọn loại phổ biến, dễ thay thế. Nhờ đó, nhà trường không bị phụ thuộc vào sửa chữa phức tạp sau bàn giao.

Xây dựng trường học an toàn là sự kết hợp giữa thiết kế đúng, vật liệu phù hợp, nội thất bền, quy trình vận hành rõ. Khi yếu tố an toàn được đặt làm tiêu chí từ đầu, công trình sẽ giảm rủi ro, tối ưu chi phí bảo trì, tạo môi trường học tập đáng tin cậy. Vì vậy nếu thiết kế trường học an toàn, hãy liên hệ với Vacons để được tư vấn phương án phù hợp với không gian học tập của trẻ nhé. Theo dõi bản tin của chúng tôi để xem thêm nhiều thông tin thú vị khác.

Vacons – Đơn vị thiết kế thi công trường học uy tín, sáng tạo