Khác với giai đoạn trước, nơi bệnh viện tư chủ yếu tập trung vào dịch vụ và trang thiết bị, xu hướng thiết kế bệnh viện tư hiện nay cho thấy trọng tâm đã dịch chuyển sang:

  • An toàn người bệnh

  • Hiệu quả vận hành

  • Kiểm soát nhiễm khuẩn

  • Trải nghiệm bệnh nhân và nhân viên y tế

  • Khả năng mở rộng và thích ứng dài hạn

Trong bối cảnh đó, thiết kế và thi công bệnh viện theo tiêu chuẩn quốc tế không chỉ là yếu tố kỹ thuật, mà trở thành công cụ chiến lược quyết định sự thành công của bệnh viện tư trong dài hạn. Hãy cùng Vacons tìm hiểu chi tiết trong bài viết sau.

Contents

JCI là gì? Vai trò và phạm vi áp dụng trong bệnh viện tư

Khái niệm và bản chất của JCI

Joint Commission International (JCI) là tổ chức kiểm định y tế quốc tế, được thành lập nhằm mở rộng các tiêu chuẩn chất lượng và an toàn y tế của Hoa Kỳ ra phạm vi toàn cầu. JCI xây dựng và cập nhật bộ tiêu chuẩn đánh giá bệnh viện dựa trên các nguyên tắc:

  • Lấy người bệnh làm trung tâm

  • Giảm thiểu rủi ro trong chăm sóc y tế

  • Chuẩn hóa quy trình vận hành và quản trị

Điểm cần nhấn mạnh là:
👉 JCI không phải là tiêu chuẩn thiết kế kiến trúc hay xây dựng thuần túy.
Thay vào đó, JCI là chuẩn vận hành – quản trị – an toàn, trong đó thiết kế và hạ tầng bệnh viện đóng vai trò nền tảng để hiện thực hóa các yêu cầu vận hành này.

thiết kế bệnh viện tư
Thiết kế không gian sảnh bệnh viện đáp ứng nhu cầu làm việc sang trọng

Vai trò của JCI đối với thiết kế và thi công bệnh viện tư

Trong thực tiễn triển khai, JCI ảnh hưởng trực tiếp đến các quyết định thiết kế và thi công thông qua:

  • Yêu cầu phân luồng rõ ràng nhằm tránh lây nhiễm chéo

  • Bố trí không gian hỗ trợ quy trình chăm sóc an toàn

  • Kiểm soát rủi ro từ môi trường vật lý

  • Đảm bảo an toàn cho người bệnh, nhân viên và khách thăm.

Có thể bạn cần: Thiết Kế Bệnh Viện Chuẩn Quốc Tế

Nói cách khác, thiết kế bệnh viện theo định hướng JCI là quá trình “dịch” các yêu cầu vận hành thành không gian vật lý và hệ thống kỹ thuật phù hợp.

thiết kế bệnh viện tư
Thi công bệnh viện cần đáp ứng các tiện ích làm việc hiệu quả

Phạm vi áp dụng JCI trong bệnh viện tư

JCI được áp dụng rộng rãi cho:

  • Bệnh viện đa khoa

  • Bệnh viện chuyên khoa

  • Trung tâm y tế kỹ thuật cao

  • Chuỗi phòng khám chất lượng cao

Tại Việt Nam, nhiều bệnh viện tư không nhất thiết xin chứng nhận JCI, nhưng vẫn sử dụng JCI như:

  • Chuẩn tham chiếu trong thiết kế

  • Nền tảng xây dựng hệ thống quản lý chất lượng

  • Công cụ làm việc với đối tác và bảo hiểm quốc tế

Các hệ tiêu chuẩn quốc tế trong thiết kế bệnh viện tư

Để triển khai bệnh viện theo định hướng JCI một cách thực chất, cần kết hợp nhiều hệ tiêu chuẩn kỹ thuật và chuyên ngành.

FGI – Facility Guidelines Institute (Hoa Kỳ)

FGI là bộ hướng dẫn được sử dụng phổ biến nhất trong thiết kế cơ sở y tế, đóng vai trò như “bộ khung không gian” cho bệnh viện hiện đại. FGI quy định chi tiết về:

  • Quy hoạch tổng mặt bằng

  • Diện tích tối thiểu các phòng chức năng

  • Mối quan hệ công năng giữa các khu vực

  • Yêu cầu tiếp cận, an toàn và ergonomics

FGI đặc biệt quan trọng trong giai đoạn concept design, nơi các quyết định sai lầm có thể ảnh hưởng suốt vòng đời bệnh viện.

Có thể bạn quan tâm: 1000+ Mẫu Ghế Văn Phòng Công Thái Học Trên Thị Trường Hiện Nay

HTM – Health Technical Memoranda (Vương quốc Anh)

HTM tập trung vào hệ thống kỹ thuật bệnh viện, bao gồm:

  • HVAC cho môi trường kiểm soát

  • Khí y tế

  • Hệ thống điện, điện dự phòng

  • Nước sạch và xử lý nước thải y tế

HTM thường được áp dụng cho các khu vực có yêu cầu kỹ thuật cao như:

  • Phòng mổ

  • ICU

  • CSSD

  • Phòng cách ly áp lực âm

thiết kế bệnh viện tư
Các khu dịch vụ cần thi công đáp ứng đủ chuyên môn

WHO – Hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới

WHO cung cấp các hướng dẫn mang tính toàn cầu, tập trung vào:

  • Kiểm soát nhiễm khuẩn

  • An toàn sinh học

  • Thiết kế phù hợp điều kiện kinh tế – xã hội

WHO đóng vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh các tiêu chuẩn cao cấp cho phù hợp với bối cảnh quốc gia đang phát triển, bao gồm Việt Nam.

Tham khảo ngay: 100+ Dự Án Bệnh Viện Đẹp Sang Trọng Nhất Việt Nam

Nguyên tắc cốt lõi trong thiết kế bệnh viện tư chuẩn quốc tế

Lấy an toàn người bệnh làm trung tâm

Mọi quyết định thiết kế cần hướng đến việc:

  • Giảm thiểu nguy cơ tai nạn

  • Hạn chế sai sót trong chăm sóc

  • Tạo môi trường điều trị an toàn và nhân văn

Phân luồng khoa học và kiểm soát

Một bệnh viện đạt chuẩn quốc tế phải đảm bảo phân tách rõ:

  • Luồng bệnh nhân

  • Luồng nhân viên

  • Luồng vật tư sạch

  • Luồng chất thải y tế

Việc giao cắt, nếu có, phải được kiểm soát chặt chẽ.

Kiểm soát nhiễm khuẩn từ giai đoạn thiết kế

Kiểm soát nhiễm khuẩn không thể xử lý bằng giải pháp tình thế, mà cần:

  • Tích hợp ngay từ mặt bằng

  • Lựa chọn vật liệu phù hợp

  • Thiết kế hệ thống HVAC chính xác

Tính linh hoạt và khả năng mở rộng

Bệnh viện tư cần thích ứng với:

  • Thay đổi mô hình dịch vụ

  • Nâng cấp công nghệ

  • Gia tăng quy mô

Do đó, thiết kế phải có tư duy vòng đời công trình, không chỉ phục vụ nhu cầu hiện tại.

Quy trình thiết kế bệnh viện tư theo tiêu chuẩn quốc tế

Quy trình thiết kế – thi công bệnh viện theo tiêu chuẩn quốc tế là một chuỗi liên tục, có tính hệ thống cao, trong đó mỗi giai đoạn đều ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đạt chuẩn JCI, hiệu quả vận hành và vòng đời công trình. Không giống các loại hình công trình dân dụng hoặc thương mại, bệnh viện yêu cầu tích hợp chặt chẽ giữa y khoa – kỹ thuật – quản trị – vận hành ngay từ giai đoạn đầu.

Giai đoạn nghiên cứu tiền khả thi và định hình mô hình bệnh viện

Giai đoạn này có vai trò nền tảng, thường bị xem nhẹ tại nhiều dự án bệnh viện tư, nhưng lại quyết định:

  • Mô hình bệnh viện (đa khoa, chuyên khoa, trung tâm kỹ thuật cao…)

  • Quy mô giường bệnh và công suất vận hành

  • Chiến lược phát triển dài hạn (5–10–20 năm)

Các nội dung nghiên cứu bao gồm:

  • Phân tích nhu cầu chăm sóc sức khỏe của khu vực

  • Định hướng nhóm dịch vụ y tế trọng tâm

  • Xác định mức độ áp dụng tiêu chuẩn quốc tế (JCI full, JCI-aligned, hoặc tham chiếu)

Tại giai đoạn này, việc tham gia của đơn vị tư vấn có kinh nghiệm bệnh viện quốc tế là yếu tố then chốt nhằm tránh các quyết định mang tính cảm tính hoặc sao chép mô hình không phù hợp.

Tham khảo thêm: Top 10 Tòa Nhà Văn Phòng Cao Nhất Việt Nam 2025

Concept Design – Thiết kế ý tưởng theo tư duy vận hành

Concept Design là giai đoạn chuyển hóa các yêu cầu y tế và vận hành thành cấu trúc không gian ban đầu, bao gồm:

  • Quy hoạch tổng thể

  • Phân khu chức năng

  • Sơ đồ luồng di chuyển

Theo kinh nghiệm quốc tế, 70–80% vấn đề vận hành của bệnh viện bắt nguồn từ concept design không đúng.

thiết kế bệnh viện tư
Thi công thực tế cần đáp ứng theo tiêu chuẩn 3D

Các nguyên tắc chính trong concept design chuẩn quốc tế:

  • Phân luồng độc lập: bệnh nhân – nhân viên – vật tư – chất thải

  • Giảm giao cắt và điểm xung đột

  • Ưu tiên tầm nhìn kiểm soát và khả năng giám sát lâm sàng

  • Dự phòng mở rộng theo chiều ngang và chiều đứng

Concept design phải được kiểm tra song song với:

  • Yêu cầu JCI về an toàn người bệnh

  • Hướng dẫn FGI về mối quan hệ công năng

  • Khuyến nghị WHO về kiểm soát nhiễm khuẩn

Thiết kế cơ sở và thiết kế kỹ thuật chi tiết

Sau khi concept được phê duyệt, dự án chuyển sang giai đoạn thiết kế chi tiết, nơi các tiêu chuẩn quốc tế bắt đầu được cụ thể hóa thành thông số kỹ thuật.

Thiết kế kiến trúc cho bệnh viện tư

Thiết kế kiến trúc bệnh viện chuẩn quốc tế cần đáp ứng:

  • Ergonomics cho nhân viên y tế

  • Khả năng tiếp cận cho người khuyết tật

  • Giảm thiểu nguy cơ tai nạn và nhầm lẫn

Các yếu tố như chiều rộng hành lang, bán kính quay cáng, ánh sáng tự nhiên, màu sắc nội thất đều có ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn và trải nghiệm người bệnh.

thiết kế bệnh viện tư
Các yếu tố khác cũng ảnh hưởng phần lớn đến không gian bệnh viện

Thiết kế MEP và hệ thống kỹ thuật y tế

Hệ thống MEP được xem là “xương sống vô hình” của bệnh viện, bao gồm:

  • HVAC kiểm soát áp suất và độ sạch

  • Hệ thống khí y tế

  • Điện và điện dự phòng

  • ICT, BMS, Nurse Call

Các tiêu chuẩn như HTM và FGI được áp dụng sâu ở giai đoạn này nhằm đảm bảo:

  • Độ tin cậy vận hành 24/7

  • An toàn trong môi trường y tế

  • Khả năng bảo trì và nâng cấp

Thi công, giám sát và kiểm soát chất lượng theo chuẩn quốc tế

Thi công bệnh viện khác biệt đáng kể so với các công trình khác do:

  • Yêu cầu kỹ thuật cao

  • Nhiều hệ thống chồng chéo

  • Sai sót nhỏ có thể gây hậu quả lớn trong vận hành

Do đó, quá trình thi công cần:

  • Kiểm soát vật liệu hoàn thiện phù hợp môi trường y tế

  • Giám sát thi công theo tiêu chuẩn đã phê duyệt

  • Phối hợp chặt chẽ giữa kiến trúc – MEP – thiết bị y tế

Việc tham gia của đơn vị tổng thầu có kinh nghiệm bệnh viện giúp giảm thiểu rủi ro xung đột thiết kế và sai lệch thi công.

Commissioning, vận hành thử và chuẩn bị kiểm định khi thiết kế bệnh viện tư

Commissioning là giai đoạn thường bị bỏ qua nhưng lại có ý nghĩa quyết định đối với:

  • Độ ổn định của hệ thống

  • An toàn vận hành

  • Khả năng đạt chuẩn JCI

Các hoạt động commissioning bao gồm:

  • Kiểm tra và hiệu chỉnh HVAC

  • Test hệ thống điện và dự phòng

  • Kiểm tra áp suất phòng mổ, ICU

  • Đào tạo đội ngũ vận hành

Đây là bước chuyển tiếp quan trọng từ công trình xây dựng sang cơ sở y tế vận hành thực thụ.

Các sai lầm phổ biến khi triển khai thiết kế bệnh viện tư không đạt chuẩn quốc tế

Qua phân tích các dự án không đạt hiệu quả, có thể nhận diện một số sai lầm mang tính hệ thống:

Tách rời thiết kế và vận hành

Nhiều dự án tập trung vào hình thức kiến trúc mà không đặt câu hỏi:

  • Bác sĩ sẽ làm việc như thế nào?

  • Quy trình chăm sóc có an toàn không?

  • Nhân viên có thể vận hành hiệu quả không?

Áp dụng tiêu chuẩn quốc tế một cách máy móc khi thiết kế bệnh viện tư

Sao chép mô hình bệnh viện nước ngoài mà không điều chỉnh theo:

  • Pháp lý Việt Nam

  • Khí hậu

  • Văn hóa sử dụng dịch vụ y tế

thiết kế bệnh viện tư
Thiết kế thi công bệnh viện tư cần đáp ứng theo yêu cầu đầu ra

Thiếu tư vấn kiểm soát nhiễm khuẩn

Kiểm soát nhiễm khuẩn nếu không được tích hợp từ đầu sẽ:

  • Khó khắc phục

  • Tăng chi phí cải tạo

  • Gây rủi ro dài hạn

Thiết kế – thi công bệnh viện tư theo tiêu chuẩn quốc tế là quá trình:

  • Phức tạp

  • Liên ngành

  • Mang tính chiến lược dài hạn

JCI, cùng với FGI, HTM và WHO, cung cấp một khung tham chiếu toàn diện để xây dựng bệnh viện:

  • An toàn hơn

  • Hiệu quả hơn

  • Lấy người bệnh làm trung tâm

Việc áp dụng đúng chuẩn thiết kế bệnh viện tư ngay từ đầu, với sự tham gia của các đơn vị giải pháp chuyên sâu như Vacons, sẽ góp phần quan trọng vào quá trình nâng cao chất lượng hệ thống y tế tư nhân tại Việt Nam.

—————————————————–

Vacons – Đơn vị thiết kế thi công bệnh viện uy tín, sáng tạo