Nhu cầu chăm sóc sức khỏe chất lượng cao ngày càng tăng khiến việc đầu tư xây dựng phòng khám chuẩn Bộ Y tế đã trở thành yêu cầu bắt buộc đối với các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực y tế tư nhân. Phòng khám đạt chuẩn là minh chứng cho môi trường y khoa an toàn, đảm bảo hoạt động vận hành hiệu quả.
Theo các quy định hiện hành của Bộ Y tế Việt Nam, việc xây dựng phòng khám cần tuân thủ nghiêm ngặt. Bắt đầu từ khâu lựa chọn địa điểm, quy mô công trình, thiết kế mặt bằng công năng, … cho đến hệ thống kỹ thuật phụ trợ, xử lý môi trường y tế. Bài viết này, Vacons sẽ tổng hợp toàn bộ tiêu chuẩn theo góc nhìn nghiên cứu chuyên sâu. Từ đó, giúp các đơn vị có được thông tin hữu ích tổng quan nhất.
Contents
Quy Định Chung Về Địa Điểm Và Quy Mô Xây Dựng Phòng Khám Chuẩn Bộ Y Tế
Vị Trí Địa Lý Và Điều Kiện Môi Trường Xung Quanh

Để được Sở Y tế thẩm định và cấp phép hoạt động, điều kiện đầu tiên trong xây dựng phòng khám chuẩn Bộ Y tế chính là lựa chọn đúng địa điểm. Đồng thời thực hiện xác định quy mô phù hợp với loại hình chuyên môn đăng ký.
Nội dung chi tiết hơn được quy định rõ trong:
- Thông tư 41/2011/TT-BYT
- Nghị định 109/2016/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi
- Luật Xây dựng và Luật Khám bệnh, chữa bệnh
Theo quy định của Bộ Y tế, phòng khám phải được đặt tại khu vực có môi trường trong lành, không chịu tác động từ nguồn ô nhiễm hóa chất, sinh học hoặc tiếng ồn nghiêm trọng. Các địa điểm gần:
- Nhà máy sản xuất hóa chất
- Khu xử lý rác thải tập trung
- Khu công nghiệp nặng
- Trạm trung chuyển chất thải nguy hại đều không phù hợp để xây dựng phòng khám.
Bên cạnh đó, vị trí phòng khám cần đáp ứng các điều kiện:
- Có lối tiếp cận thuận tiện cho xe cấp cứu
- Giao thông thông thoáng, không thường xuyên ùn tắc
- Đảm bảo an ninh trật tự
- Không gian yên tĩnh, hạn chế rung chấn ảnh hưởng đến thiết bị y tế
Thực tế cho thấy, nhiều hồ sơ xin cấp phép bị từ chối ngay từ vòng đầu do địa điểm xây dựng phòng khám không đạt yêu cầu môi trường. Dù chưa xét các tiêu chuẩn thiết kế thi công phòng khám quốc tế khác.
Tiêu Chuẩn Về Diện Tích Tối Thiểu Cho Các Loại Hình Phòng Khám
Khi xây dựng phòng khám chuẩn Bộ Y tế cần phải đảm bảo diện tích sàn tối thiểu theo từng loại hình chuyên môn. Cụ thể:
Loại phòng |
Diện tích theo quy mô (m2) |
Ghi chú |
|
|
80 đến dưới 120 lầm khám (6 đến 10 giường lưu) |
120 đến dưới 150 lầm khám (11 đến 15 giường lưu) |
||
|
Khám – điều trị nội khoa |
9m2 (1 chỗ khám) | 18 m2 (2 chỗ khám) | DT tối thiểu 9m2/ chỗ khám |
| Khám – điều trị ngoại khoa | 9m2 (1 chỗ khám) | 18 m2 (2 chỗ khám) |
DT tối thiểu 9m2/ chỗ khám |
|
Khám – điều trị Nhi khoa |
9m2 (1 chỗ khám) | 18 m2 (2 chỗ khám) | DT tối thiểu 9m2/ chỗ khám |
|
Khám Thai – Sản |
14 m2 (1 chỗ khám) | 14 m2 (1 chỗ khám) |
DT tối thiểu 14m2/ chỗ khám |
| Khám các bệnh Phụ khoa | 14 m2 (1 chỗ khám) | 14 m2 (1 chỗ khám) |
DT tối thiểu 14m2/ chỗ khám |
|
Khám – Điều trị RHM, TMH và Mắt |
21 m2 (3 chỗ khám) | 21 m2 – 28m2 (3 – 4 chỗ khám – 2 ghế khám RHM) | DT tối thiểu 7m2/ chỗ khám. Có ghế chữa RHM, TMH và Khám Mắt |
|
Khám – Chữa bệnh theo phương pháp Y học cổ truyền. |
18 m2 (1 chỗ khám – chữa) | 18 m2 (1 chỗ khám – chữa) | Gồm có chỗ khám, chỗ chữa bệnh y học cổ truyền |
| Quản lý – điều trị bệnh xã hội | 9 m2 (1 bàn làm việc) | 9 m2 (1 bàn làm việc) |
DT tối thiểu |
| Xét nghiệm | 14 m2 (3 bàn xét nghiệm) | 14 m2 (3 bàn xét nghiệm) |
DT tối thiểu |
|
Chuẩn đoán hình ảnh: |
|||
| – X-Quang | 24m2 (phòng 1 máy X-Quang) | 24m2 (phòng 1 máy X-Quang) |
Gồm có phòng máy, điều khiển, phòng tối (tráng – rửa phim). |
| – Siêu âm | 9 m2 (phòng 1 máy siêu âm) | 18 m2 (phòng 2 máy siêu âm) |
DT tổi thiểu 9m2/máy siêu âm. |
Việc không đáp ứng đúng diện tích theo quy định sẽ dẫn đến việc không được cấp phép hoạt động, dù công trình đã hoàn thiện.
Xem thêm: Tiêu chuẩn thiết kế phòng hồi sức cấp cứu ICU
Yêu Cầu Về Cấu Trúc Hạ Tầng Và Biển Hiệu Phòng Khám

Tiêu chuẩn xây dựng phòng khám chuẩn Bộ Y tế phải là nhà kiên cố, có kết cấu chịu lực ổn định, đảm bảo an toàn sử dụng lâu dài. Các yêu cầu cơ bản gồm:
- Trần nhà kín, chống bám bụi
- Tường xây phẳng, dễ vệ sinh
- Sàn chịu lực tốt, không trơn trượt
- Chiều cao thông thủy phù hợp thông gió
Biển hiệu phòng khám phải thể hiện đầy đủ:
- Tên cơ quan chủ quản (nếu có)
- Tên phòng khám
- Địa chỉ hoạt động
- Số điện thoại liên hệ
- Số giấy phép hoạt động (sau khi được cấp)
Theo quy định, không được treo biển hiệu khi chưa được cấp phép. Đây là lỗi phổ biến khiến nhiều phòng khám bị xử phạt hành chính.
Xem thêm: Công ty thiết kế phòng khám chuẩn quốc tế tại TP.HCM
Hồ Sơ Pháp Lý Và Quy Trình Xin Phép Xây Dựng Y Tế
Trước khi triển khai thi công, chủ đầu tư cần hoàn thiện đầy đủ hồ sơ pháp lý gồm:
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hợp pháp
- Hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công
- Thuyết minh phương án xử lý môi trường y tế
- Hồ sơ phòng cháy chữa cháy
- Hồ sơ thẩm định xây dựng (nếu thuộc diện bắt buộc)
Hơn 12 năm tư vấn thiết kế thi công bệnh viện đa khoa chuẩn quốc tế, Vacons khuyên các đơn vị nên đồng bộ hồ sơ pháp lý với thiết kế ngay từ đầu. Vì việc này sẽ giúp rút ngắn thời gian xin phép, tránh phát sinh chi phí điều chỉnh về sau.
Tiêu Chuẩn Không Gian & Công Năng Sử Dụng Khi Xây Dựng Phòng Khám Chuẩn Bộ Y Tế
Nguyên Tắc Phân Luồng Một Chiều Trong Thiết Kế Y Tế

Thiết kế không gian là yếu tố cốt lõi quyết định hiệu quả vận hành của phòng khám. Trong xây dựng phòng khám chuẩn Bộ Y tế, sản phẩm nội thất y tế cần tuân thủ theo nhiều nguyên tắc. Từ yếu tố khoa học, kiểm soát nhiễm khuẩn đến tối ưu quy trình chuyên môn.
Phân luồng một chiều là tiêu chuẩn nền tảng trong thiết kế phòng khám hiện đại. Theo các tài liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và hướng dẫn của Bộ Y tế Việt Nam, quy trình di chuyển trong phòng khám cần được tổ chức theo trình tự:
Tiếp đón → Khám bệnh → Xét nghiệm/Thủ thuật → Thanh toán → Cấp phát thuốc → Ra về
Việc bố trí sai luồng di chuyển có thể dẫn đến:
- Lây nhiễm chéo
- Ùn tắc khu vực chờ
- Mất kiểm soát vệ sinh dịch tễ
Do đó, trước khi thi công, việc thiết kế mặt bằng cần được nghiên cứu kỹ lưỡng ngay từ giai đoạn concept. Giúp đơn vị thầu lẫn chủ đầu tư không gặp các vấn đề phát sinh, vừa tốn thêm chi phí vừa phải thay đổi cả layout.
Bố Trí Khu Vực Phòng Chờ Cùng Quầy Tiếp Đón Bệnh Nhân

Khu vực sảnh chờ là điểm chạm đầu tiên giữa bệnh nhân với cơ sở y tế. Theo quy định, phòng chờ cần có diện tích đủ rộng. Đồng thời ghế ngồi chờ cần thoải mái, phù hợp công suất hoạt động.
Tại đây cần có bảng niêm yết giá dịch vụ cùng hòm thư đóng góp ý kiến. Ngoài ra, quầy tiếp đón cần bố trí gần lối vào, thuận tiện quan sát, kiểm soát luồng bệnh nhân.
Xem thêm: Tư vấn thiết kế sảnh bệnh viện trọn gói từ A – Z
Tiêu Chuẩn Thiết Kế Phòng Khám Chuyên Khoa Và Khu Vực Thủ Thuật
Mỗi thiết kế phòng khám chuyên khoa phải đảm bảo:
- Diện tích tối thiểu từ 10 m² trở lên
- Có bồn rửa tay vô khuẩn
- Bề mặt tường, sàn dễ khử khuẩn
- Đảm bảo khoảng cách riêng tư giữa các giường/bàn khám
Đối với khu vực thủ thuật, yêu cầu về kiểm soát vô trùng được đặt lên hàng đầu. Đặc biệt đối với các phòng tiêm, phòng thay băng, phòng can thiệp xâm lấn.
Yêu Cầu Về Hệ Thống Thông Gió Và Chiếu Sáng Tự Nhiên
Theo tiêu chuẩn thiết kế y tế:
- Phòng khám cần tận dụng ánh sáng tự nhiên
- Tránh ánh nắng chiếu trực tiếp vào khu vực xét nghiệm
- Hệ thống thông gió đảm bảo số lần trao đổi khí theo giờ
Việc thiết kế thông gió không đạt chuẩn có thể làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm qua đường hô hấp. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng khám chữa bệnh.
Yêu Cầu Kỹ Thuật Về Hệ Thống Phụ Trợ Và Xử Lý Môi Trường Y Tế
Tiêu Chuẩn Hệ Thống Điện Và Cấp Thoát Nước Chuyên Biệt

Trong xây dựng phòng khám chuẩn Bộ Y tế, hệ thống kỹ thuật & xử lý môi trường đóng vai trò quyết định khả năng được cấp phép, duy trì hoạt động lâu dài.
Hệ thống điện y tế cần:
- Có nguồn điện dự phòng
- Ổ cắm chuyên dụng cho thiết bị y tế
- Đảm bảo an toàn điện theo TCVN
Hệ thống cấp thoát nước:
- Sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn
- Thoát nước kín
- Phân tách nước thải sinh hoạt và nước thải y tế
Xem thêm: Thiết kế MEP cho bệnh viện chuẩn quốc tế
Quy Trình Xử Lý Rác Thải Y Tế Và Nước Thải Theo Quy Định
Theo QCVN 28:2010/BTNMT, nước thải y tế phải được xử lý đạt cột B trước khi xả ra môi trường. Rác thải y tế cần:
- Phân loại tại nguồn
- Lưu giữ tạm thời đúng quy chuẩn
- Có hợp đồng với đơn vị xử lý được cấp phép
Đây là hạng mục thường xuyên được cơ quan chức năng kiểm tra định kỳ.
Tiêu Chuẩn Về Phòng Cháy Chữa Cháy (PCCC) Trong Y Tế
Thiết kế xây dựng phòng khám chuẩn Bộ Y tế phải bao gồm:
- Hệ thống báo cháy tự động
- Bình chữa cháy tại các vị trí quy định
- Lối thoát hiểm rõ ràng
Vật liệu nội thất nên ưu tiên loại chống cháy hoặc chậm cháy nhằm giảm thiểu rủi ro.
Xem thêm: Tiêu chuẩn thiết kế hệ thống PCCC mới nhất
Lựa Chọn Vật Liệu Hoàn Thiện Kháng Khuẩn Và Dễ Vệ Sinh

Các vật liệu được khuyến nghị trong xây dựng phòng khám chuẩn Bộ Y tế gồm:
- Sàn vinyl kháng khuẩn
- Gạch men cao cấp không khe lún
- Sơn epoxy, sơn kháng khuẩn
- Trần thạch cao y tế chống ẩm
Việc lựa chọn đúng vật liệu giúp duy trì môi trường sạch khuẩn và giảm chi phí bảo trì dài hạn.
Tuân thủ tiêu chuẩn xây dựng phòng khám chuẩn Bộ Y tế là điều kiện bắt buộc. Nhằm đảm bảo tính pháp lý, an toàn y khoa cùng hiệu quả vận hành lâu dài. Phòng khám đạt chuẩn giúp đáp ứng yêu cầu cấp phép, tạo dựng uy tín chuyên môn. Đồng thời nâng cao trải nghiệm bệnh nhân, giảm thiểu rủi ro trong quá trình hoạt động.
Mong rằng bài viết đã đem đến nhiều thông tin hữu ích hơn cho bạn đọc. Đặc biệt là các đơn vị, chủ đầu tư đang sắp sửa triển khai các công trình phòng khám đạt chuẩn. Đừng quên theo dõi Vacons để cập nhật thêm nhiều bản tin thú vị khác!
Vacons – Đơn vị thiết kế thi công bệnh viện chuẩn quốc tế
- Trụ sở chính: Số 25 đường 34, phường An Khánh, Tp. Thủ Đức, TPHCM
- Văn phòng Hà Nội: Tầng 19, Tháp 1, Capital Place, 29 Liễu Giai, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội
- Hotline: (+84) 917.886.188 – (028)355.402.16
- Email: info@vacons.com.vn
- Website: https://vacons.com.vn/
- Fanpage: https://www.facebook.com/vacons.architect/