Mỗi khi mở mới hoặc cải tạo văn phòng, các doanh nghiệp vẫn thường chú ý đến bố trí bàn ghế và phòng họp. Nhưng nếu nội thất đẹp à chưa phối hợp với kỹ thuật, văn phòng có thể bị thiếu ổ cắm, phòng họp bí hoặc điều hòa khó bảo trì. Vacons sẽ chia sẻ những điểm cần phối hợp giữa thiết kế MEP văn phòng và nội thất để hạn chế phát sinh khi thi công.
Thiết kế MEP văn phòng là gì và vì sao cần triển khai cùng thiết kế nội thất?
Thiết kế MEP là gì? Các hạng mục trong văn phòng
MEP là viết tắt của Mechanical, Electrical và Plumbing, thường được gọi là hệ thống cơ điện và cấp thoát nước. Trong dự án nội thất văn phòng, phạm vi phối hợp thường bao gồm điện nhẹ và phòng cháy chữa cháy, tùy cách phân chia hợp đồng. Thiết kế MEP văn phòng chuyển nhu cầu sử dụng thành phương án kỹ thuật: cần bao nhiêu nguồn điện, điều hòa phục vụ khu vực nào, không khí được cấp và hồi ra sao, thiết bị đặt ở đâu và đấu nối thế nào.
Phòng họp có màn hình, thiết bị họp trực tuyến và nhiều người sử dụng đồng thời sẽ có yêu cầu khác khu làm việc cá nhân. Vì vậy, diện tích chỉ là một đầu vào; công năng, thiết bị và lịch sử dụng cũng phải được xác định.
Bản vẽ MEP là gì và thể hiện những thông tin nào?
Bản vẽ MEP thể hiện vị trí thiết bị, tuyến dây và đường ống, sơ đồ đấu nối, thông số kỹ thuật cùng các chi tiết lắp đặt. Tùy giai đoạn, hồ sơ còn có thuyết minh, tính toán và bảng thống kê thiết bị. Ký hiệu ổ cắm trên mặt bằng chưa đủ để thi công. Người đọc cần biết cao độ, loại ổ cắm, nguồn cấp, mạch điện và vị trí tương quan với bàn hoặc tủ. Khi kiểm tra thiết kế MEP văn phòng, chủ đầu tư nên yêu cầu hồ sơ có chú giải và mã thiết bị thống nhất. Chẳng hạn, mã đèn trên mặt bằng phải đối chiếu được với bảng lựa chọn đèn và phương án điều khiển.
Vai trò của thiết kế MEP văn phòng đối với công năng, tiện nghi và khả năng bảo trì
MEP ảnh hưởng trực tiếp đến việc kiến trúc văn phòng có được sử dụng đúng mục đích hay không. Phone booth thiếu thông gió có thể bí khi đóng cửa; phòng họp đặt miệng gió sát người ngồi có thể gây khó chịu dù nhiệt độ phòng đạt yêu cầu. Khả năng bảo trì cũng cần được kiểm tra ngay trong thiết kế MEP văn phòng. Thiết bị hoạt động được nhưng không tiếp cận được bộ lọc, van hoặc hộp đấu nối sẽ làm tăng thời gian sửa chữa.
Bộ bản vẽ MEP văn phòng trong thiết kế nội thất văn phòng gồm những gì?
Bản vẽ điện, chiếu sáng và điện nhẹ
Trong thiết kế nội thất văn phòng, nhóm hồ sơ điện thường gồm sơ đồ nguyên lý, bảng phụ tải, tủ điện, tuyến cấp nguồn, ổ cắm, tiếp địa, chiếu sáng và điều khiển. Điện nhẹ có thể gồm mạng dữ liệu, Wi-Fi, camera, kiểm soát ra vào và thiết bị nghe nhìn. Thiết kế phải dựa trên danh mục thiết bị đã thống nhất với doanh nghiệp. Máy tính, máy in, bàn nâng hạ, máy pha cà phê và thiết bị IT có yêu cầu cấp điện khác nhau. Trong thiết kế MEP văn phòng, cần xác định rõ nguồn điện thường, nguồn qua UPS và thiết bị cần duy trì khi mất điện. Nếu chỉ ghi “ổ cắm bàn làm việc”, đội thi công có thể đấu đúng vị trí nhưng sai nguồn sử dụng.
Bản vẽ điều hòa không khí và thông gió
Hồ sơ HVAC thể hiện thiết bị, phân vùng phục vụ, tuyến ống, miệng gió, điều khiển và thoát nước ngưng. Các thông tin như lưu lượng, kích thước ống, bảo ôn và cao độ cần được thể hiện ở mức phù hợp với giai đoạn triển khai. Điều hòa xử lý nhiệt không đồng nghĩa với việc đã đáp ứng thông gió. Phòng sử dụng điều hòa cục bộ vẫn cần kiểm tra phương án đưa không khí ngoài trời vào. ASHRAE Standard 62.1 là nguồn tham khảo về thông gió và chất lượng không khí trong nhà; việc áp dụng phải phù hợp cơ sở thiết kế của dự án. Khi rà soát thiết kế MEP văn phòng, cần đối chiếu vùng điều hòa với phòng thực tế, thay vì chỉ kiểm tra số lượng miệng gió.
Bản vẽ cấp thoát nước và PCCC
Cấp thoát nước thường phục vụ pantry, chậu rửa, máy lọc nước và các khu chức năng có nhu cầu riêng. Hồ sơ cần thể hiện điểm đấu nối, tuyến ống, van khóa, thoát nước và chi tiết liên quan đến chống thấm. PCCC có thể bao gồm báo cháy, chữa cháy và các hệ thống liên quan, tùy công trình. Khi thay đổi vách, trần hoặc công năng phòng, phải kiểm tra lại phạm vi phục vụ của thiết bị và điều kiện thoát nạn. Pantry chuyển xa trục thoát nước có thể không còn đủ cao độ để thoát tự chảy. Do đó, thiết kế MEP văn phòng cần kiểm tra độ dốc và điều kiện đấu nối trước khi chốt vị trí chậu rửa.
Bản vẽ MEP văn phòng phối hợp các hệ thống với trần, vách và nội thất
Bản vẽ phối hợp đặt các bộ môn trên cùng nền kiến trúc, sử dụng chung kích thước và cao độ. Trên trần, cần kiểm tra đèn, miệng gió, đầu báo, đầu phun, loa và cửa thăm; phía trên trần là ống gió, máng cáp, đường ống và giá đỡ. Mặt bằng giúp kiểm tra vị trí theo phương ngang, nhưng giao cắt trong không gian còn cần mặt cắt hoặc mô hình. Ví dụ, dự án sử dụng đèn tuyến tính có thể nằm đúng tim bàn trên mặt bằng nhưng phần thân đèn lại vướng ống gió. Kiểm tra chiều sâu lắp đặt trước khi đặt hàng giúp tránh phải hạ trần hoặc đổi loại đèn.
Phân biệt bản vẽ thiết kế, bản vẽ triển khai thi công và bản vẽ hoàn công
Ba loại bản vẽ phục vụ các mục đích khác nhau. Mức độ chi tiết và trách nhiệm thực hiện cần được ghi rõ trong hợp đồng, thay vì mặc định nhà thầu hoặc tư vấn sẽ cung cấp toàn bộ.
| Loại bản vẽ | Nội dung chủ yếu | Thời điểm sử dụng | Điểm cần kiểm tra |
| Bản vẽ thiết kế | Phương án hệ thống, tính toán, thông số và bố trí | Lựa chọn phương án, lập dự toán, tổ chức triển khai | Có đáp ứng nhu cầu và điều kiện tòa nhà không? |
| Bản vẽ triển khai thi công | Kích thước, cao độ, tuyến thực tế, chi tiết lắp đặt và thiết bị được duyệt | Trước và trong thi công | Có phối hợp đầy đủ với hiện trường và các bộ môn không? |
| Bản vẽ hoàn công | Cấu hình, vị trí và thay đổi thực tế đã thi công | Bàn giao, vận hành, sửa chữa | Có phản ánh đúng hệ thống đã lắp đặt không? |
Bản vẽ thiết kế không tự động thay thế bản vẽ triển khai thi công. Tương tự, hồ sơ hoàn công không nên chỉ là bản vẽ thiết kế đổi tên khi hiện trường đã có thay đổi.
Những điểm cần phối hợp khi thiết kế MEP văn phòng
Bố trí ổ cắm và cổng mạng theo bàn làm việc, thiết bị
Vị trí của các thiết bị điện phải theo cấu hình bàn, hướng ngồi và cách đi dây. Hộp điện sàn đặt giữa lối đi có thể gây vướng; đặt dưới chân bàn lại khó mở nắp hoặc bảo trì. Với bàn nâng hạ, cần kiểm tra dây nguồn và dây dữ liệu khi bàn ở vị trí cao nhất. Dây quá ngắn có thể bị kéo căng, trong khi phần dây dư không được quản lý sẽ mắc vào cơ cấu chuyển động. Để rà soát thiết kế MEP văn phòng, nên chồng mặt bằng ổ cắm lên bản vẽ nội thất có kích thước. Đừng chỉ đối chiếu với sơ đồ bàn dạng khối, vì vị trí chân bàn và khoang đi dây có thể khác sản phẩm được mua.
Trước khi chốt hồ sơ, cần xác nhận:
- Số thiết bị và loại nguồn tại từng vị trí làm việc.
- Vị trí máy in, màn hình, thiết bị họp và thiết bị pantry văn phòng.
- Cấu hình cổng mạng, Wi-Fi và yêu cầu của bộ phận IT.
- Cao độ ổ cắm so với mặt bàn, tủ và lớp hoàn thiện.
- Tuyến đi dây có cắt qua lối di chuyển hay không.
- Dự phòng mở rộng phù hợp kế hoạch nhân sự.
Cụm bàn đổi từ ngồi cùng hướng sang đối diện có thể làm thay đổi toàn bộ điểm cấp nguồn. Nếu điều chỉnh trước khi hoàn thiện sàn, việc xử lý thường ít tác động hơn sau khi lắp bàn.
Thiết kế chiếu sáng theo công năng và vị trí sử dụng
Chiếu sáng cần xét mặt làm việc, độ đồng đều, chói lóa và phản xạ trên màn hình. Nhiệt độ màu không thay thế được những kiểm tra này.Khu làm việc, phòng họp, khu tiếp khách và pantry có nhu cầu khác nhau. Phòng họp cần đủ sáng để đọc tài liệu nhưng cũng phải điều chỉnh được khi trình chiếu. Khu họp trực tuyến cần kiểm tra ánh sáng trên khuôn mặt, tránh để người ngồi bị tối do cửa kính phía sau. Trong thiết kế MEP văn phòng, phương án đèn cần đi cùng mặt bằng bàn và cách điều khiển. Đèn bố trí đều theo ô trần chưa chắc chiếu đúng vùng sử dụng.
Phân chia điều hòa, cấp gió tươi và hồi gió theo mặt bằng phòng
Tải lạnh phụ thuộc con người, thiết bị, kính, hướng nắng và lịch sử dụng. Hai khu có cùng diện tích nhưng mật độ người khác nhau không nên được mặc định có cùng nhu cầu điều hòa. Trong thiết kế văn phòng, khi chia khu mở thành phòng kín, phải kiểm tra lại đường cấp và hồi gió. Vách kéo đến sàn kết cấu có thể chặn đường hồi gió trước đây đi qua khoang trần. Phòng vẫn có gió cấp nhưng lưu thông không khí bị thay đổi.
Phối hợp đèn, miệng gió và thiết bị PCCC trên trần
Mặt bằng trần phải được kiểm tra cả thẩm mỹ và yêu cầu kỹ thuật. Đèn nên liên hệ với bàn và lối đi. Miệng gió cần phân phối khí phù hợp. Thiết bị PCCC phải đáp ứng yêu cầu của hệ thống. Không nên tự ý dịch đầu phun hoặc đầu báo để căn thẳng hàng với đèn. Thay đổi cần được bộ môn phụ trách kiểm tra. Việc thực hiện phải theo quy trình áp dụng cho dự án. Trong thiết kế MEP văn phòng, trần mở cũng phải kiểm tra kết cấu, vật treo. Đồng thời, kiểm tra cao độ thiết bị. Trần không có tấm che không có nghĩa là dễ bố trí mọi hạng mục.
Kiểm soát tiếng ồn, giao cắt kỹ thuật và không gian bảo trì
Tiếng ồn có thể đến từ quạt, miệng gió, rung thiết bị. Hoặc truyền qua đường ống giữa các phòng. Vách cách âm tốt nhưng có đường hồi gió nối trực tiếp giữa các phòng. Điều này vẫn có thể làm giảm riêng tư của phòng họp. Biện pháp xử lý phải theo nguyên nhân. Cần kiểm tra vận tốc khí, đặc tính thiết bị, chống rung.
Đồng thời, kiểm tra cấu tạo vách và đường truyền âm. Không nên bổ sung vật liệu tiêu âm vào mọi vị trí khi chưa đánh giá. Cần đánh giá tác động đến lưu lượng hoặc tổn thất áp suất. Thiết kế MEP văn phòng còn yêu cầu dành khoảng tiếp cận bộ lọc, van. Yêu cầu này cũng áp dụng với tủ điện và hộp nối. Khoảng trống cần đủ cho thao tác thực tế. Không chỉ đủ để nhìn thấy thiết bị.
style=”text-align: justify;”>Quy trình thiết kế MEP văn phòng từ khảo sát đến chốt hồ sơ
Khảo sát hiện trạng và kiểm tra điều kiện đấu nối của tòa nhà
Khảo sát bắt đầu từ hồ sơ hiện hữu nhưng phải kiểm chứng bằng hiện trường. Văn phòng từng cải tạo có thể có tuyến ống, dây và thiết bị khác bản vẽ lưu trữ. Cần kiểm tra nguồn điện được cấp, tủ điện, công suất khả dụng, hệ thống điều hòa, gió tươi, điểm cấp thoát nước và các hệ thống PCCC liên quan. Đồng thời, thu thập hướng dẫn thi công của tòa nhà và xác định phạm vi được phép can thiệp. Với thiết kế MEP văn phòng cải tạo, vị trí chưa thể khảo sát phải được ghi thành vấn đề chờ xác minh. Không nên biến giả định về đường ống trong trần thành thông tin đã xác nhận.
Có thể bạn quan tâm: Cách Công Ty Thi Công Nội Thất Văn Phòng Khảo Sát Thực Tế
Xác định nhu cầu sử dụng, tính toán và lựa chọn phương án
Doanh nghiệp cần cung cấp số nhân sự, số chỗ ngồi sử dụng đồng thời. Thông tin cung cấp còn gồm cơ cấu phòng ban, lịch làm việc và kế hoạch mở rộng. IT xác nhận thiết bị. HR và Admin xác nhận cách sử dụng phòng. Facility bổ sung yêu cầu vận hành. Dữ liệu này được chuyển thành bảng nhu cầu theo phòng. Sau đó, dùng để tính phụ tải, tải lạnh, thông gió và lựa chọn phương án.
Lập bản vẽ MEP văn phòng và rà soát xung đột với thiết kế nội thất
Các bộ môn cần dùng chung nền mặt bằng và quy ước cao độ. Khi nội thất thay đổi, người phụ trách phải thông báo phạm vi ảnh hưởng để MEP cập nhật, thay vì chỉ gửi bản vẽ mới không có ghi chú. Rà soát thiết kế MEP văn phòng nên theo từng khu vực: bàn làm việc, phòng họp, pantry, khu tiếp khách, phòng IT và các vị trí có trần hoặc đồ gỗ phức tạp. Mỗi vấn đề cần có người xử lý và thời hạn xác nhận.
Ứng dụng BIM để hỗ trợ phối hợp và kiểm tra thiết kế MEP văn phòng
BIM hỗ trợ ghép mô hình kiến trúc, kết cấu và MEP. Qua đó, xem quan hệ trong không gian. Công cụ kiểm tra va chạm giúp phát hiện giao cắt giữa các hệ thống. Hoặc giữa MEP với kiến trúc, kết cấu. Cấu hình kiểm tra có thể xét cả khoảng hở. Trong thiết kế MEP văn phòng, BIM hữu ích khi có nhiều tuyến kỹ thuật. Công cụ cũng hữu ích khi cao độ hạn chế hoặc yêu cầu phối hợp phức tạp. Tuy nhiên, mô hình có thể thiếu bảo ôn, giá đỡ hoặc khoảng bảo trì. Khi đó, mô hình sẽ bỏ sót những vấn đề tương ứng.
Thống nhất hồ sơ với các bên và kiểm soát thay đổi trước thi công
Trước thi công, cần xác định hồ sơ nào đã được chấp thuận. Cần xác định phiên bản nào đang áp dụng và vấn đề nào còn chờ xử lý. Phê duyệt phương án không nên bị hiểu thành cho phép thi công. Điều này áp dụng khi chi tiết chưa hoàn tất. Bộ hồ sơ thiết kế MEP văn phòng cần được đối chiếu với danh mục vật tư. Đồng thời, đối chiếu với dự toán và tiến độ. Nếu bản vẽ dùng loại đèn nhưng đặt hàng loại khác, phải kiểm tra lại. Nội dung kiểm tra gồm kích thước lắp đặt và kết quả chiếu sáng.
Các thay đổi ảnh hưởng nguồn điện, đấu nối, PCCC hoặc cấu tạo kiến trúc cần được chuyển đúng bên có trách nhiệm. Chấp thuận của ban quản lý tòa nhà không tự động thay thế các yêu cầu khác áp dụng cho dự án. Trước khi đóng trần, nên kiểm tra các hạng mục bị che khuất: tuyến kỹ thuật, giá đỡ, bảo ôn, đấu nối và kết quả thử nghiệm cần thiết. Thử thoát nước ngưng sau khi hoàn thiện trần có thể khiến lỗi nhỏ trở thành công việc tháo dỡ.
Tham khảo thêm: Hệ Thống MEP Trong Thi Công Văn Phòng HCM
Câu hỏi thường gặp về thiết kế MEP văn phòng
Văn phòng thuê đã có hệ thống kỹ thuật thì có cần thiết kế MEP văn phòng không?
Cần kiểm tra mức độ phù hợp của hệ thống hiện hữu với mặt bằng mới. Hệ thống do tòa nhà cung cấp có thể phục vụ không gian mở nhưng chưa phù hợp phòng họp kín, pantry hoặc khu IT. Phạm vi thiết kế MEP văn phòng có thể chỉ là điều chỉnh phần liên quan, thay vì thay mới toàn bộ. Kết luận phải dựa trên khảo sát, nhu cầu và điều kiện đấu nối.
Đơn vị nào chịu trách nhiệm cung cấp bản vẽ MEP trong dự án nội thất văn phòng?
Trách nhiệm phụ thuộc mô hình hợp đồng. Chủ đầu tư có thể thuê tư vấn MEP riêng. Hoặc giao đơn vị thiết kế và thi công thực hiện. Phạm vi thực hiện được giới hạn theo thỏa thuận. Cần phân biệt người lập thiết kế, người triển khai bản vẽ thi công. Cũng cần phân biệt người kiểm tra và người cập nhật hoàn công. Ban quản lý tòa nhà thường cung cấp điều kiện kỹ thuật. Đồng thời, kiểm soát phần liên quan đến hệ thống chung.
Cần chốt mặt bằng nội thất trước hay thiết kế MEP văn phòng trước?
Hai bộ môn nên triển khai song song. Mặt bằng sơ bộ cung cấp công năng và vị trí sử dụng; MEP kiểm tra tính khả thi để phản hồi trước khi nội thất được chốt. Nếu pantry không đáp ứng điều kiện thoát nước hoặc trần không đủ chỗ cho ống gió, phương án cần điều chỉnh sớm. Chờ hoàn tất toàn bộ nội thất mới bắt đầu MEP dễ dẫn đến sửa lại thiết kế.
Vì sao cần bản vẽ phối hợp MEP trước khi thi công trần?
Trần chứa nhiều thiết bị và che các tuyến kỹ thuật phía trên. Bản vẽ phối hợp giúp kiểm tra vị trí, cao độ, giao cắt và khoảng bảo trì trước khi công việc bị che khuất. Nếu thiếu bước này, đội thi công có thể phải khoét lại trần, dịch thiết bị hoặc sửa tuyến ống. Bản vẽ phối hợp vẫn cần được đối chiếu hiện trường và thiết bị thực tế trước khi lắp đặt.
Khi cải tạo văn phòng có cần bản vẽ thiết kế MEP văn phòng hoàn công của hệ thống hiện hữu không?
Nên thu thập để biết cấu hình, tuyến kỹ thuật và điểm đấu nối. Tuy nhiên, bản vẽ hoàn công phải được kiểm chứng. Hệ thống có thể đã thay đổi trong quá trình sử dụng. Nếu thiếu hồ sơ, cần khảo sát, truy tuyến và đo kiểm phù hợp. Các vị trí chưa xác minh phải được ghi rõ. Không nên mặc định đúng chỉ vì xuất hiện trên bản vẽ cũ.
Chi phí thiết kế MEP văn phòng phụ thuộc vào những yếu tố nào?
Chi phí phụ thuộc diện tích, phạm vi hệ thống, mức độ phức tạp. Chi phí còn phụ thuộc chất lượng hồ sơ hiện hữu và yêu cầu triển khai. Phòng IT, thiết bị đặc thù có thể làm tăng khối lượng công việc. Nhiều vùng điều khiển hoặc yêu cầu BIM cũng có thể làm tăng khối lượng công việc. Khi so sánh báo giá thiết kế MEP văn phòng, cần đối chiếu sản phẩm bàn giao. Các sản phẩm gồm khảo sát, tính toán, bản vẽ, phối hợp. Đồng thời, gồm hỗ trợ thi công và hoàn công. Chỉ so giá theo diện tích sẽ khó nhận biết phần việc còn thiếu.
Kết bài
Thiết kế MEP văn phòng cần bắt đầu từ cách doanh nghiệp sử dụng không gian và được kiểm tra xuyên suốt với nội thất. Chốt vị trí bàn, vách hoặc trần mà chưa xác nhận điều kiện kỹ thuật có thể chuyển chi phí thiết kế thành chi phí sửa chữa tại công trường. Hãy theo dõi Vacons để cập nhật các tin tức về xu hướng, kinh nghiệm thiết kế thi công văn phòng hiện đại nhé.
Vacons – Đơn vị thiết kế thi công văn phòng uy tín, chuyên nghiệp
- Trụ sở chính: Số 25 đường 34, phường An Khánh, TPHCM
- Văn phòng Hà Nội: Tầng 19, Tháp 1, Capital Place, 29 Liễu Giai, phường Ngọc Hà, Hà Nội
- Hotline: (+84) 917.886.188 – (028)355.402.16
- Email: info@vacons.com.vn
- Website: https://vacons.com.vn/
- Fanpage: https://www.facebook.com/vacons.architect
- LinkedIn: https://vn.linkedin.com/company/vacons-company
